Чиний төлөө би явах уу? Чи өөрийнхөө төлөө зүтгэх үү?

Америкийн нийгэмд амжилттай байхын нэг үндэс бол "follow up" хийх. Миний ажсанаар манай монголчууд өөрийнхөө төлөө явдаггүйн улмаас их алддаг шиг санагддаг.

Монголын нийгэмд бол "тэрнийг гуйхгүй", "тэрний араас гүйж нүүрээ барахгүй" гэх мэтчилэн ярих нь элбэг.

Энд бол чи өөрийнхөө төлөө өөрөө явахгүй бол хэн ч чиний араас дуудахгүй.

Жишээ нь чи ажлын ярилцлаганд орлоо. 7 хоногийн дараа хариу сонсохгүй бол "би өөртэй чинь ярилцлаганд орсон тэр байна. Би таныг ажил ихтэй завгүйг мэдэх тул миний ярилцлаганы дараах шат юу болсон бол хэмээн холбогдож байна" гэх мэтчилэн араас нь явах хэрэгтэй. Энд бүр "follow up" хийх гээд үг нь хүртэл байдаг.

Энэ байдал зөвхөн ажилд орох, хайх явцад биш хүний амьдралаар дүүрэн бий. Хөрөнгөтний нийгэмд амьд гарах энгийн нэг арга гэлтэй.

Жишээ нь надаас хүмүүс юм асуудаг, хийгээд өг гэж гуйдаг. Би бүгдэд нь чадан ядан зав гарган туслахыг боддог ч өөрөө надад сануулаагүй хүний юм хоцрогдож үлддэг. Энд нэг зүйлийг буруугаар ойлгох тал бий.

"Энэ одоо юун их зантай юм. Хэзээ ийм болчихсон юм. Сүртэй юм. Гуйх ч үгүй" гэх мэтээр боддог. Яг үнэндээ би өөрийн ажил амьдралдаа аль хэдийн баригдсан тул хүний юмыг саналгүй, төлөвлөгөөндөө багтаалгүй орхих нь ойлгомжтой. Би "санаатайгаар" мартаж байгаа хэрэг биш гэсэн үг.

Маш олон хүсэлт, асуулт, тусламж, орчуулга ирдэг тул (би хэнээс мөнгө авдаггүй- одоохондоо kkk) хэн юу гэж гуйсныг мартах бол амархан.

Миний өгөх гээд байгаа гол санаа юу  вэ гэвэл том жижиг хамаагүй, чамд хэрэгтэй зүйл л юм бол чи л өөрөө араас нь зүтгэж, асууж сураглаж, хөөцөлдөж, гүйхгүй бол хэн ч чиний араас явдаггүй нийгэм байхгүй юу. Үүнийг "гуйна" гэдэггүй "follow up" хийнэ ээ гэдэг юм.

Надад итгэхгүй бол гүүглэдээд үз л дээ.

Цагийн ажил хийж үзсэн хүмүүс ойлгоно доо. Минут, цагаар мөнгө урсаж буй тул тэрхүү мөч бүрийг юунд зарцуулах вэ гэдэг маш чухал. Мэдээж мөнгөгүй амьдрал дуусаа.

Монголд бол бас хэсэгтээ аргатай.

Харийн оронд тэрнийг гуйж ажилд орно. Тэр эгчийндээ хэд хононо, тэднийд ороод хоол идчихнэ гэсэн ойголт байхгүй...

Арвайхээрийнхэн

Оюутан нас, ээж болсон үе, гал халуун дурлалд  шатсан хорин хэдэн нас, амраг ханиа олж, хуримласан мөч гээд хүний амьдралд сайхан жилүүд бий. Түүн дотроос хүүхэд насандаа эргээд нэг очихсон гэж би мөрөөддөг. Тэр дундаа 5-10 насны үедээ очихсон гэж хүсдэг.

Үсрэх резин ирж үү үгүй юуг "Давхар дэлгүүр"-ээс  шалгачихаад, театрын нэг давхарын цонхоор жүжгийн хувцас хэрэглэл харан шохоорхож, холбоон дээр очиж хотод байгаа эгчтэйгээ ярьчихаад, Онги ресторанаар дайрч ахаараа боржоом авахуулж уучихаад, 48 орж хоёр Докогийнд очиж тоглодог байсан хүүхэд насандаа эргээд нэг очвол мөн сайхан аа.

Арвайхээрийн 1-р 10 жил! Хүүхэд насны 2 дахь гэр минь болж явсан 4 давхар цагаан байшин. Тэндээс би анхны гэсэн олон зүйлээ олж авсан. Анхны А үсэг, анхны найз, анхны цасан бүжиг, анхны шохоорхол, анхны хайрын захиа...

Нэг сонин баримт дурьдая гэж бодлоо. Ойрд энүүгээр бороо ус ихтэй өдрүүд үргэлжилж байгаа билээ. Бороотой өдрийг "тохиолдуулан" манай ажлынхны тал хагас нь оффист ирэхгүй нь Силикон Валлигийн бас нэгэн мода гэлтэй. Би ч дутсангүй гэртээ өнжиж ганц нэг ажил амжуулаад хажуугаар нь блогийнхоо талаар статистик сонирхож суутал миний уншигчдын нэлээд хувь нь манай нутгийн хүмүүс байдгийг олж мэдээд өөрийн эрхгүй сэтгэл огшоод ирэв. Ээж яваад удаа ч үгүй байсныг хэлэх үү нулимсаа дуугүйхэн урсгаад авав.

Нутгаа үгүйлж шимширч суусан сэтгэлийг минь мэдэрсэн үү гэлтэй анхны найз охин маань ("эмэгтэй Тогооч багшийн охин Доко шүү дээ"гээд хэлвэл нутгийнхан бол андахгүй) өчигдөр чатаар ороод ирэв. Бас л блогийн минь буян. Угийн ухаантай, нухацтай, боловсрол өндөртэй найз маань блогийг минь тоож сайшаасан байв. За тэр магттаал сайшаал ч яахав. Цаана чинь Форбес хүртэл сонирхоод мундаг сунадаг юманд нэр дэвшүүлээд байна. Монголын Форбес шүү. Буруу юм түгээв Самдан, Цоодолуудаа.

Бид хоёр нэгдүгээр ангисаа нэг ангид орж, чухам яагаад ч юм нэг мэдэхэд үй зайгүй найзууд болсон байж билээ. Найз гэдэг ертөнцтэй хамтдаа танилцаж, нөхөрлөсөн хоёр доо.

Би яахав өөрөө мэдэлгүй хүн гомдоодог "алдартай" тул найзыгаа хэзээ хойно юунаас ч юм (би өөрөө ч одоо хүртэл шалтгааныг нь мэддэггүй) болоод гомдоочихсон юм шиг байгаа юм. Тэгээд хэсэг холбоо тасраад хэдэн жилийн өмнөөс нэгнийхээ сургийг гаргасан түүхтэй.

Миний санахаар би имейл хаягийг нь нөгөө Докогоос (Чинбат багшийн охин шүү дээ гээд хэлвэл нутгийнхан андахгүй) олоод хэд хэдэн удаа "гомдоосон бол уучлаарай" гээд бичиж байсан юмдаг. Энэ хоёр дахь Доко бол бас миний сайн найз. Азаар бид хоёр холбоогоо таслалгүй өдий хүрсэн найз охид.

За эргээд эхний Докогийн тухай. Бид хоёрын үерхэл их л гоё байсан санагддаг. Олон дурсамж дотроос хамгийн тодоор үлдсэн нэгэн жишээг дурьдахгүй өнгөрөх аргагүй.

Би удалгүй дунд ангид орохын өмнөхөн хот руу шилжлээ. Тэр үед юун FB, имейл байх вэ дээ. 1994 оны тухай яриад байгаам ш дээ. Гэхдээ л тухайн үедээ мундаг соёлтой охид. Захидлаар харилцахыг ч нэг үзүүлж өгсөн дөө. Долоо хоногт хэдэн ч захиа бичдэг байсан юм. Хэдэн жил захиагаар харилцсаны дараа алимны цаасан хайрцаг лав элбэг дүүрсэн санагдаж байна.

Хэзээ хойно ингээд миний нутгийнхан сэтгэлийн засал болсон өчүүхэн блогийг минь дэмжиж, намайг урмаар мялаана гэж зүүдэлсэнгүй явжээ.

Дэггүй, гэнэн, цагаахан хүүхэд нас минь Арвайхээрт хоцорчээ. Эргээд ганцхан өдөр хүүхэд насандаа очихсон.

Холбоотой бичлэгийг  Эндээс

Юу болоод өнгөрөв өө

Завгүй өдрүүд үргэлжилж байна. Ээжийг буцахаас өмнө амжуулах зүйлсийн жагсаалт нэмэгдэж аль хэдийн завгүй байсан хуанли маань улаан тэмдэглэлээр дүүрчээ. Тэдгээрийг нэгтгэн хүргэвэл иймэрхүү дараалал гарах нь :

1. 16 жил нөхөрлөсөн Япон найз маань эхнэр хүүхдийнхээ хамт ээлжит аялалаа хийгээд буцав. Томоёоши 2 жилд нэг удаа үүгээр ирж зочилдог юм. Хүүхэд байхаасаа энд ирж амардаг байсан болохоор үзэж харах юмнаас илүү дэлгүүр хэсэх зорилготой ирдэг. Энэ удаа 14 сартай хүүгээ бидэнтэй анх нүүр тулан уулзуулж манай охинтой танилцулах зорилготой иржээ. 2 жилийн өмнө манай охинтой уулзах гэж тэр холоос ирж байсан юм. Бид хоёрын танилцсан түүхийг товч доор дурдая. 

 Багануурыг моджуулах, цөлжилтийн эсрэг Ёкохама Их Сургуулийн төсөл дээр монгол талыг би ахалж,  Япон талыг Томо ахаласнаар бид хоёрын андын нөхөрлөл тэртээ 2000 онд эхэлсэн түүхтэй. Ямар ч хайр дурлалын түүх байтугай гар гараасаа ч хөтлөлцөж үзээгүй цэвэр андын үерхэл өнгөрсөн 16 жилд улам батжиж өнөөдөр гэр бүлийн найзуудын хэмжээнд хүрсэн гэхэд бахадмаар. 

Таёога нобосү соно күни ни ва ваташино нихонжин но томодачи га ирү (наран ургах зүгийн нутагт миний Япон найз амьдардаг ...  ) гээд л би Япон хэл дээр илтгэл тавьж, эхний таван байрт шалгаран Японд анх удаа явах эрхээр шагнуулж байсан юмдаг. Хаа байсан Ёкохамагаас Үцүномия хүртэл манай найз бусад төслийн найзуудын хамт машинаар ирж уулзаж байсан сайхан түүхээс эхлээд олон дурсамж бидэнд бий. 

Ингээд зочидтойгоо цагийг хамт өнгөрөөж байтал бүтэн долоо хоног өнгөрөв. 

2. Ямар нэг зүйл болохгүй бол лам, бөөгөөр явахын оронд сэтгэл зүйч дээр очих нь эндэхийн бас нэг соёл гээд хэлчихэд хэлсдэхгүй болов уу. Сэтгэл зүйчийн өгсөн даалгавараар "Хайрын 5 хэл" гэдэг номыг уншиж эхлэв. Ганцаараа унших мөрөөрөө уншихгүй ганц нэг гэрлэсэн найз охиноо бас уруу татаад уншуулж орхив. Энэ ном нь гэрлэсэн хүмүүст зориулсан бөгөөд чухал сэдвийг хөндөж, авууштай зөвлөгөө өгөх ажээ. Бямба гараг бүр сэтгэл зүйчдээ очиж юу сурсанаа шалгуулж, юу болохгүй байгаагаа ярилцана. Үндсэндээ тэвчээртэйгээр миний асуудлыг сонсох хүнд л мөнгө төлж байгаа гэсэн үг. Гэхдээ тэр хүн нь намайг сонсоод шүүмжлэх биш, хэрхэн яаж асуудлыг зөвөөр шийдэх арга замыг зааж өгнө. Бөөгөөс бол хамаагүй дээр гэж би ойлгодог. Номоо уншиж дуусахаар тусгай бичлэг оруулна гээд бодчихсон байгаа. 

3. Мэдээж ажилд цаг орно. Сүүлийн үед ажлаас гадуур ажилд их оролцох боллоо. Илтгэл тавигчдын групд нэгдлээ, ажил дээрээ цагаан сар тохиолдуулж баншны өдөрлөг зохиолоо, эмэгтэй Блүүмричерийн "Фаб" групд нэгдлээ, шинэ ажилд орсон хүнийг дэмжиж туслах зорилготой "бадди" боллоо гэх мэт. Тэдгээр дотроос хамгийн их таалагдсан нь гэвэл "фаб" цуглаанд өнөөдөр анх удаа би илтгэл тавьлаа. За ёстой онгирч байгаан биш шүү. Оюутан байхдаа ХИС-ийн уран илтгэгчээр шалгарч байсныг нотлох хүмүүс бий. Монгол хэлээр илтгэл тавих бол амархан. Харин би өнөөдрийг хүртэл англи хэл дээр хэзээ ч сэтгэл ханамжтай илтгэл тавина гэдэгтээ итгэдэггүй байсан билээ. Зөвхөн ганц нэг өгүүлбэр босож хэлэхдээ ч эмээж, ичдэг байсан юм. Өнөөдөр би "ажил, хувийн амьдрал хоёроо хэрхэн тэнцвэржүүлэх вэ" сэдвээр илтгэл тавьлаа. Анх удаа чичирсэнгүй, сандарсангүй, гацсангүй. Тэр ч байтугай хэд хэдэн хошигнол хэлж хүмүүсийг инээлгээд авав. Би өөртөө ч итгэсэнгүй. Дараа нь цуглаанд оролцсон хүмүүсээс баяр хүргэсэн мессеж ирэхийг хараад маш их аз жаргалтай байлаа. Хэзээ ч бүтэхгүй гэж бодож байсан зүйл ингээд бүтдэг байжээ. Бүх зүйл цаг хугацаатай гэдэг дахин нотлогдов.

4. Үснийхээ загварыг өөрчиллөө. Долоо хоногт нэг удаа хийдэг байсан ёгагаа 2 болгож нэмсээр нэлээд хэдэн сар болов. Өөртөө авч тэвчихгүй байсан ганц нэг юм худалдаж авлаа. 

Хэрэв чи хэн нэгнийг анхаарч, халамжлан амьдрах ёстой бол хамгийн эхлээд өөрийгөө анхаарч өөрийгөө хайрлах ёстой ажээ. Өөрөө өөрийгөө хайрлахгүйгээр бусдыг хайрлаж халамжилна гэдэг бол утгагүй асуудал байсан байна. Өөрөө аз жаргалтай, сэтгэл хангалуун байж гэмээнэ бусад хүмүүст анхаарал тавихгүй бол хэн хэндээ хэрэггүй зүйл болж өнгөрдөг аж. Бусад хүмүүст хань, үр хүүхэд, эцэг эх, ах дүү, ажлынхан, найз нөхөд гээд бүх хүмүүс орно. Өөрөө сэтгэл дутуу хүн өрөөл бусдын төлөө юм хийхдээ үргэлж стресдэж, нөгөө өгөх гэж буй сайн сайхан нь эсрэгэрээ болж очдог. Тэгэхээр би эхлээд өөртөө цаг зав гаргаж, өөрийгөө аз жаргалтай болгож байж бусдын төлөө зовох нь зүйтэй гэдгийг ойлголоо. 

5. Гэр бүлдээ цагаа зарцуулж байна, зарцуулсаар ч байх болно. 

 Манай найз охин надад ингэж гомдоллов "найз охидоороо уулзая гэхээр л чи дандаа гэр бүлийн цаг гэх юм, би ч гэр бүлтэй ч ш дээ" гэж ...  Би үнэхээр амралтын өдрийг гэр бүлтэйгээ өнгөрөөх дуртай. Охин маань Даваа гарагаас Баасан гарагийн хооронд бүтэн өдөржин цэцэрлэгт явдаг. Долоо хоногийн 2 орой би охиноо унтахаас өмнө ирвэл их юм. Зарим өглөө би унтаж байхад нь гараад унтаж байхад нь ирдэг. Хагас бүтэн сайнд бие биенээ саначихсан амьтад байдаг. Дээрээс нь нөхөр бид хоёр их сонин. Бүх зүйлийг хамтдаа хийх сонирхолтой. Хэдийгээр хоорондоо муудалцсан байлаа ч хүнсэээ хамт цуглуулна, хүүхдээ хамт авч гарна, юмаа ч хамт угаах гэх жишээний. Ажлын өдрүүдэд олигтой ярилцах ч зав гарахгүй тул яалт ч үгүй амралтын өдрүүдийг гэр бүлтэйгээ өнгөрөөх хэрэгцээ, хүсэл давамгай тул найз охидын уулзалтыг бусад өдөрт шилжүүлэх болдог.

6. Дараагийн долоо хоногт ээж буцах ба зөрөөд хадам дүү гэр бүлээрээ Европоос зочилно. Манайд байрлахгүй ч бас л завгүй өдрүүд үргэлжилнэ гэсэн үг. Маргааш өглөө эрт Ашлийг (ажлын найз) онгоцны буудалд хүргэж өгнө. Буудалд ойр тул машинаа манай гаражид үлдээх юм. Маргааш компанийн 7 жилийн ойг тохиолдуулан онцгой дэгжин, өвөрмөц хувцаслах ёстой. Хуримын даашинзаа өмсөөрэй гэдэг санал авсан ч надад өөр нэг өмсөх даашинз бий :) 

За нэг иймэрхүү зүйл хийж байтал цаг гэдэг урсаад өнгөрсөн байна даа. Авах зүйл байвал аваад хаях зүйл байвал хаяж уншина биз дээ. Би зүгээр л бичих дуртай болохоороо л бичдэг юм шүү дээ.