Хүний хань ба бүх зүйл сайхан болно

Хурд хамтлагийн улаан фанатик хүн л дээ би. "Чи минь байгаа болохоор амьдрал минь гэрэл гэгээтэй..." гэж сонсоод нулимс бөмбөрөөд урсчихлаа. Өдөр тутмын амьдрал улам завгүйрсэнээс үү, эсвэл сэтгэлийн хөдлөл маань нас дагаад хорогдсоноос уу, сүүлийн үед ингэж огшоогүй юм байна.

Хориод жилийн өмнө болзоонд хөтлөлцөн, анх дурлалцаж явахад миний хань бас л сүрхий сайхан залуу байжээ. Зарим хостой харьцуулахад хорин жил тийм ч их хугацаа биш. Гэхдээ заримтай нь жишвэл бага биш. 

Хүний нутагт хоосон нийлж, газраас босгосон амьдрал гэхэд алзахгүй ээ. Ажлыг доороос нь дээш хүртэл хийж, арын хаалга ч үгүй, ах дүүгийн татлага ч үгүй явсаар өдий зэрэгт хүрсэн. Тэр тусмаа миний хань шинийг сурахаас хэзээ ч айдаггүй, тууштай зүтгэдэг хүн. Овоож сагаж, онгирч цацаагүй. Амьдралын шуурган дунд унасан ч босож, бүдэрсэн ч урагшилсаар иржээ.

Өнгөтэй өөдтэй бүхнээ бидэнд зориулж, цаг зав, анхаарал халамжаар хэзээ ч дутаагаагүй.

Өнөөдөр хоол хүнсээ базаагаад, хоёр хүүхдээ энд тэндээс "түүж" аваад, багыгаа хүзүүн дээрээ мордуулчихсан, томыгоо хажуудаа хөтөлчихсөн орж ирэхийг нь хараад гэнэт өрөвдөв.

Хөөрхий дөө, угаасаа шингэвтэр байсан үс нь бүр цөөрчээ. Тэвхийсэн сайхан нуруу бөгтийдөг болж.

Би уг нь баярт явахаасаа өмнө өөртөө шинэ хувцас аваарай гэж хэлсэн юм. Гэтэл "Чамд таарах гоё пүүз таарлаа, чи алхах дуртай шүү дээ" гээд надад гутал авчирчихсан. Хоёр хүүхэддээ Палметогийн супер хоол, гэрийн хүнс цуглуулчихсан. Харин өөртөө? Ганцхан багц оймс.

"Би байгаа юмаа өмсчихнө өө. Чи л шинэ, дуртай юмаа өмс" гэж байгаа юм.

За тэгээд сэтгэл хөдөлсөн би ажлаа хаях шахуу дэлгүүр рүү давхилаа. Сонголт муутай ч шуурхайгийн удамтай хүн чинь нохой хамартаа хүрэхээр усч гэдэг шиг, хамгийн түрүүнд нүдэнд туссан хамгийн үнэтэй бренд рүүгээ гүйж ороод гутал, цамц хоёрыг хаалгатай нь уралдаж аваад гарчихав.

Гарч ирээд л өөрийгөө ямар нинжин сэтгэлтэй эхнэр вэ гэж дотроо жаахан бахархав.

Тэгээд үнийг нь бодоод:
"За өмд бол байгаа юмаа өмсчих байлгүй дээ..." гэж бодоод бүр их бахархав.

Харих замдаа Spotify асаатал яг Хурдын дуунууд эгшиглэж байна. Өрөвч нинжин сэтгэл минь ахиад л оргилоод ирэв.

"Өмдийг нь бас авчихдаг байж дээ..."

Даанч дэлгүүр хаачихсан.

Маргааш ажлын дараа хумсны цагтай.
Нөгөөдөр баяр.

Тэгэхээр миний хань шинэ гутал, шинэ цамц, хуучин өмдтэйгээ л очих нь дээ. 😝

Гэхдээ үнэндээ хувцас хунар авч өгөх нь хамгийн жижиг асуудал юм байна.

Хань минь хажууд байгаа болохоор хорвоог туулах сайхан. Ямар ч хэцүү зүйл тохиолдсон бай, "Бүх юм сайхан болно" гэж намайг тайвшруулж, зөөллөж, түшиж явдаг хүн.

Тийм ээ, ханийн минь хэлдгээр бүх зүйл сайхан болно. 💓

Харин тэр өмдний асуудал бол... магадгүй дараагийн баяраас өмнө шийдэгдэх байх. 😆

Healing part

I know, I know. It has been 9 months since I blogged in English and it was mainly about my health.

A dear friend of mine once told me this: “If you are sick, you have only one wish. If you are not sick, you have thousands of wishes.”

I was talking to that friend the other day, and I was about to complain about how I have such a big appetite and have gained more than 10 pounds. She said, “Oh girl, if you are sick, you have only one wish, and if you are not sick, you have many wishes.” That stopped me right away. 

She says and does things naturally, in a way that she is not telling me what to do or judging me. But the way she talks just works for my brain like magic.

It’s human nature to easily forget where you were and how you were.

I purposely read my blog about my health from 9 months ago this morning and remembered how little things were big—like getting out of bed, doing 1–2 hours of work without crashing, getting 4 hours of sleep in a 24-hour day—things like that.

I am doing more than great today! I should be grateful every minute of life. But sometimes I forget. Especially when things are going well, I forget. I start to complain.

Anyways, what I wanted to share today is about my healing journey.

I forgave. The things that bothered me from the past to the present, the people who hurt me from the past to the present—I forgave everyone, including myself.

And the healing started at that moment, when I understood who I am, how I am, and why I am like this and that.

After that, I started taking care of myself before taking care of others. I was deprioritizing myself, thinking that was the way to take care of others.

The first thing I did was take a trip to my home country to see my mom and my family. The truth is, when you are feeling down, genuine care and love come from your own people. I needed that so much. I was homesick. I was far away from my people. I worked through some unfinished feelings with some of my family members, and I met some wonderful Mongolian doctors—particularly thankful to one doctor, Odonchimeg.

The treatment was feeling loved by my family, especially my four older sisters. They brought my soul back to life.

When I was back home with my husband and kids, I was already on the mend, but not fully. So I took my kids back to Mongolia, with a little trip to Korea to see one of my sisters, who was getting ready to earn her PhD degree at Seoul National University.

I intentionally left my husband. Why?

Because ever since we built a family, neither of us had ever had alone time. When I did that, I felt refreshed and energized. So I told my husband, you take care of yourself and enjoy your alone time.

I wanted my kids to feel the love I felt from my family. I wanted them to know that they have many people in this world who deeply care about them. I could not wait one more day.

And that was the best decision I have ever made in my life as a mother. Literally.

Another few things I think helped my healing: I gradually weaned off my medications. Another dear friend, who has been a big support during my journey and who works in the medical field, truly helped me uncover the untold truth about medication side effects. That was really huge in my healing process. As soon as I stopped one particular medication, my fatigue started to lift, which was a huge relief and joy. You have no idea how hard it is to be severely fatigued unless you have experienced something like that. I switched to exercise to manage certain symptoms and to manage my pain without medication, and I continue to stay active.

I started doing what makes me happy, like writing and working in a place where I am valued, unlike government or city jobs. I completely quit the city job I hated, which I believe caused so much stress in the first place.

Now I am back doing what I love. But work is work. No job is permanent or secure in this economy unless you work for yourself. I am trying to live in the present and enjoy every moment of my job as an HR auditor at one of the well-known tech companies, while continuing to expand Interviews and Beyond.

Most importantly, I am making sure to spend my time more meaningfully—spending quality time with my kids and every loved one in my circle. Living with less regret. Life is short, but life is also beautiful and long if you choose to live in the present. Lastly letting go little things and celebrate small wins in life. Accept people as who they are. Have the wisdom to respect the difference, and change the things that I can. Stop worrying about things that are out of my control. 

---

Farruko Pepas ба мартагдашгүй 2024 он

 Энэ тухай бичиж үлдээхийг бодсоор хоёр жил өнгөрчихжээ. 

Хэдийгээр нарлаг Калифорниад амьдардагч, өмнөдөө бодвол манай амьдардаг хойд Калифорниа өвлийн амралтын үеэр целсийн 10 градус хүрэх өдрүүд байна. Нэмэх 10 ч гэлээ бидэндээ хүйтэн өвөлд орно. Нөхөр маань аль болох цастай газар өвлийн амралтаа өнгөрөөхийг илүүд үздэг бол би эсрэгээрээ халуун дулаан газар зорихыг хичээнэ. Нэгэнт гэр бүл болж амьдарна гэдэг дундаа уулзаж, аливааг тэнцүүлэхэд оршдог тул хоёр нэгийн харьцаатайгаар амралтуудаа хаана өнгөрөөхөө шийдэж байхаар тогтсон юм. Хоёр дулаан газар, нэг цастай газар гээд ээлжлээд явна гэсэн үг. 

Миний насан туршдаа хэзээ ч, яагаад ч мартагдахгүй нэгэн үйл явдал, 2023 оны өвлийн амралтаар болсон юм. Яг он солигдож, 2024 он гарах мөч. 

Тэр өвлийн амралтыг бид гэр бүлээрээ Мексик улсын Канкун хотод өнгөрөөж байлаа. Ибизеро стар амралтын газар нь номин цэнхэр далайн эрэг дээр байх агаад, гэр бүл, үр хүүхэдтэй хүмүүст илүү тохирсоноороо алдартай аж. Эхлээд араай хямдыг нь сонгож захиалсан газар, залуу хүмүүсийн цэнгээний төв мэт замбараагүй, согтуу хөлчүү улсууд байсан тул, нөхөр маань хэдэн доллар хэмнэх гэсэн алдаагаа дор нь засаж, дараагийн газраа хурдхан сонгов. 

Эхний газар, мөнгө буцаан олгохгүй энэ тэр гэж бас хаа газар хааяа нэг тохиолддог новшийн зан гаргаж, сүүлдээ Англи хэл ойгохгүй дүр эсэгсэн гээд бод. 

Гэтэл тухайн үед дунд сургуульд ч ороогүй байсан охин маань, шууд Спаниар ярьж, бүхнийг  тайлбарлаад, бүх асуудлыг нүд ирмэх зуур шийдчих нь тэр.

Он гарах үйл ажиллагаатай холбоотойгоор хэдэн өдөр янз бүрийн гоё арга хэмжээнүүд болсоор байлаа. Яг 31-ний орой, зөвхөн томчуудад зориулсан арга хэмжээ хамгийн том дотор диско зааланд болж, харин гадаах том стадионд нь гэр бүлээрээ амарч байгаа хүмүүст зориулсан, бүх насны хүүхдүүд оролцож болохоор тасархай парти болов. Хүү маань нас нь бага байсан тул, оройны 7 гээд аавтайгаа амархаар явлаа. Охин маань ээждээ хань болон үлдэж, эхэндээ шоуг сонирхон зүгээр л үзэж байснаа, сүүлдээ ээжтэйгээ хамт бүжиглэж, бид хоёр инээлдэн хөгжилдөөд үнэхээр сайхан байлаа. Тэгээд яг он гарахын өмнө тоолол хамт хийсэн мөч санаанд минь гүн тод үлдсэн байна. Тэр мөчийг бодох бүр, сэтгэл бүлээсч, инээмсэглэл тодордог. 

Farruko Pepas тоглож байх үед, хөтлөгч бид хоёрыг тайзан дээр гарч бүжиглэхийг урьсан болоод ч тэр үү, эсвэл охинтойгоо хамт анх удаа шөнөжингөө бүжиглэж, инээлдэх ховор завшааг тохиосон болохоох ч тэр үү, тэр мөчөөс хойш одоо хүртэл энэ дуу миний хамгийн дуртай дуу болон хувирсан юм. Дууг сонсох бүр охинтойгоо хуучин оноо үдэж, шинэ оноо угтсан мөч өчигдөр болсон мэт мэтгэгдэл төрдөг. 

Охин : ээж ээ, таны хайртай дууны үг хүүхдэд тохирсон үгтэй биш шүү дээ гэж хэлээд жуумалзахыг харахад, ээжтэйгээ шинэ он солилцохыг тоолсон мөчдөө хайртай байдаг нь харагдсан юм. 

Үр хүүхэд, гэр бүлээрээ хуучин ондооо баярласнаа илэрхийлж, шинэ оноо угтахад бэлэн. Шинэ ондоо эрүүл энх байж, хайртай хүмүүстэйгээ цагийг өнгөрөөхийг л хүсэж байна даа. 

Улаанбаатарын түгжрээ намайг зогсоохгүй - Фелетон

Хүн төрсөн нутагтаа очоод, танил хэл, адилхан царайнууд харахаараа зориг орчихдог юм билээ. Тэр байтугай тив маань ойртоод ирэнгүүт, бие сэтгэлд хүртэл өөрчлөлт ороод, хажууд суух миний амьдардаг тивийн бололтой гадаад залууд учиргүй ойр ойрхон гүйн ирэн үйлчлэх тив нэг, зүс нэг онгоцны үйлчлэгч бүсгүйд “надад бас нүдний халхавч авчирч өгнө үү” энэ тэр гэж, бүр нэг  цаанаас хэл ам хурцдаад ирж байна аа. Ер нь нутаг руугаа нисэх замд учиргүй унтаж байснаа гэнэт сэргээд хэл ам хиймээр ч юм шиг болоод ирэнгүүт газрын зураг харангуут яг л Ази тиврүү орж яваа харагддаг даа. Тэгэхээр одоо Монголын хил рүү оронгуут бол таахалзмаар, улам чанга инээмээр, онгирмоор сэтгэл аяндаа төөрөх нь миний буруу биш биз дээ? Дээрээс нь ойрхон Монголдоо ирэхээр бүр нэг цуснаас бяр буцалж, яснаас зориг төрөөд байдаг юм билээ. 

Зориг орсон дээрээ хүүхдүүдийнхээ энд бүтэхгүй мөрөөдлийг гүйцээлээ. Бага хүүгээ машины урд талын хоёр суудлын дунд байдаг саван дээр суулгаж давхилаа. Хөдөө очоод иж планета дээр хоёр хүүхдээ танихгүй ахтай толгойны хамгаалалтгүй суулгаж хээр талын салхи татуулан адуу малын эрэлд явууллаа. Би өөрөө ганцаараа хотын төвийн зам гарж, Янмалаас оймс авч чадлаа. Айхтар зоригт бүсгүй болсон байгаа биз. 

Улаанбаатарын түгжээ намайг айлгасан гэж бодож байна уу? Ёстой чиг үгүй дээ. Ахынхаа Ямаха дээр, саатай даашинз, өндөр өсгийт жийсэн чигээрээ сундалж, ажил тарах үеийн алдарт бөглөрөө дундуур Шангрилад орох ёстой арга хэмжээндээ цагаасаа өмнө очсон. Итгэхгүй бол зургийг минь хараарай. 

Олон сайхан ажил амжуулсан зун байсан, ганц гэм нь Чокогоороо эргэж орж амжсангүй, Ривер Саундсаар бас шүргээд гарах зав гарсангүй. Намайг сайн мэдэхгүй хүмүүс зориг орчоод бүжиглэх гээд байдаг бололтой гэж бодсон байх. Тэр бол үгүй шүү. Би угаасаа архи дарс хэрэглэж чаддаггүй, тэгсэн хэрнээ харин төрөлхийн бүжих дуртай хүн байгаа юм. Би ээжийнхээ дүү шиг дал гарсан ч гэсэн тогос шиг гангалж, бүжгэнд явдаг хэвээрээ л байх болно. Зоригийнх биш удмынх юм шүү. 

 

Karma with C

It’s been so long since I wrote. Everyone’s always talking about the benefits of journaling, like it’s the secret to unlocking happiness or solving world peace. Blogging isn’t exactly journaling, but it's still writing. Blogging, journaling, doodling your grocery list... doesn’t matter what it is, as long as you’re putting pen to paper (or fingers to keyboard), it’s soothing for me. Scientifically speaking, they say journaling is one of the most effective coping skills. If that’s true, then my coping skills are basically a superpower at this point.

I tell my clients (yes, I’m still coaching people here and there) that I use ChatGPT for work from time to time, but you have to put in your personal touch, and it depends on what purpose you are writing for. I’ve seen some people use ChatGPT to prepare for job interviews, and an experienced interviewer (like me) can tell right away. That can lower your interview score somewhat.

With that being said, I’m not going to use ChatGPT for my blogging. Maybe I will just ask to correct the grammar without changing anything. 

So, many of you are wondering, how have I been?

Well, the last 11 months and 29 days have been a real rollercoaster of life. I know everyone goes through life’s ups and downs, and this is only my own experience. By writing this, I’m not looking for empathy, sympathy, sorrow, or anything. I need to write this for my own good, and if there’s something you can take from my experience, then great!

I’ve been to around 67 doctor’s visits, excluding out network doctor's visit, and acupunctures, plus endless lab work, 4 major MRIs, and 3 investigative procedures to figure out why I am physically ill with different kinds of symptoms. When I say different, I’m talking about something really strange happening to my body. I can't even give you a description of them. I was around 130 pounds in March, 2024 and by my birthday in September, 2024 I was barely weighing 108 pounds. As of today I gained around 10 pounds :) My brother (aka nephew) said, at least you don't have a problem about loosing weight, and we had a good laugh together. 

Maybe writing down the specialists I’ve seen will give you some sort of general picture of my strange symptoms.

I am so thankful to my primary care doctor, Dr. Varma, who has been connecting all the dots and coordinating my wonderful team of specialists.

Other specialists I’ve seen are:

GI doctor, OB-GYN, Immunologist, Allergist, Neurologist, Physiatrist, PT, Spine specialist, Rheumatologist, Acupuncturist.

It was tremendously helpful that 3 of these doctors have known me for over a decade. This means they know my history and my body. 

When you have a range of ongoing, fluctuating symptoms, specialists rule out potential causes within their respective fields, one by one. They exchange opinions, and each doctor on the team has access to all test results to ensure a comprehensive approach.  

By the time October 2024 came around, while some of my symptoms got better, another new symptom started. By Halloween 2024, I felt like my full-time job was going to doctor's appointments, labs, and making appointments for my next visit. I was still pushing through, working full time, mainly calling in sick to work.

Exactly from November 1st, my body slowly started to shut down, and the days I couldn’t pull myself out of bed increased. One of the new symptoms was so painful that it left me unable to move around. Luckily, the treatment plan for that particular symptom worked like magic for two weeks. Despite all other symptoms not responding to any treatments my doctors were trying, I was so grateful that I wasn’t bedridden.

I didn’t have much accrued sick time or any vacation through my full time job. Plus, all the medications I was trying started to give side effects by this time, which added more physical illness to my condition. I can’t blame my doctors for it because I was desperate to find a cure.

At this point, my doctor put me on an unpaid leave of absence from work starting in December.

If you saw me between April 2024 and November 2024, and I looked fine and functioning, those days were my better days. Maybe those were my miracle days when my body somehow appeared normal on the outside. Maybe those were days when some of my medications worked, or my acupuncture doctor helped take the edge off.

The mysterious and strange part of my journey is that I had no idea how I would feel the next day or even the next hour. It was difficult—very difficult—to plan things and run our life. I had no idea when I would feel better or when my pain would be worse. Here are some of the medications my doctors put me on in the hope that they would lessen the pain and provide relief: gabapentin, celecoxib, antibiotics, steroid inhalers, shots, prednisone, painkillers (1000 mg, 3 times a day), a series of antibody vaccines, and topical creams to numb my pain, along with herbs, supplements, and a strict FODMAP diet.

During this time, the most wonderful and most patient person I have ever met on earth was my dearest husband. He took on everything with grace and compassion while I dealt with my new journey.

He is carrying the full financial responsibility for our life. He was doing ALL the family errands, cooking, cleaning, and taking care of 2 kids while maintaining his full-time job, without complaining once. My husband aged 5 years in 11 months!

Since seeing an immunologist, I started to get some answers and began some treatment, which added more appointments.

Besides my husband and kids, (remotely my sisters, nieces and nephews like my own siblings my mom), uncle Bob, auntie Joan, and a few of my friends, my son's preschool principal and her staff really helped me get through the hardest days.

When I heard things like, “Oh, probably you’re not exercising, maybe not eating well,” it annoyed me so much. You have no idea how much I’ve been trying everything and anything possible to feel better. 

Just listen without trying to solve the problem, just do something without saying "let me know if I can help with anything", make them laugh. And if someone you care goes silent, please reach out and check in with them, and simply text "Im thinking of you" - That's all they need. 

I’ve always believed that even though the worst things happen in life, there is always, always one good thing that comes out of it. This time, I learned something really important. I can’t explain what it is today, but maybe one day, maybe I’ll be able to put it into words and share it with you all. However, unless you go through it yourself, I’m not so sure if you’ll benefit from my experience though. 

Learning from experience is something you have to learn all by yourself.

Today, I’m not 100% healed, but I’m definitely on the road to recovery, and my life has changed forever. I may not be able to pursue a full-time corporate job anytime soon, at least not in the near future. Speaking of jobs, there’s often confusion between a job and a career. People love to mix them up, like confusing a casual fling with true love.

As a career coach and HR professional, I've learned something important. Having a full-time job isn’t the same as having a career. A career is something you do for a living, whether you’re getting paid enough to buy that fancy coffee or not. Can you imagine my all time favorite oat milk latte costs $8 around here! And the size is small. 

A career is something you can’t just drop in the middle of. 

For example, imagine you’re in a meeting at work and you suddenly need to take care of something non-work-related. If you just walk out, that’s not a career- that’s a job. A career demands commitment, and sometimes, that means showing up, even when life outside the business gets... well, chaotic.

For now, being a healthy mother is my career, and everything else is either a part-time job or a gig. Oh, and if I don’t change my title from "Career Coach" to "Job/Career Coach," I’ll basically be a walking contradiction. But hey, it doesn’t matter. I’m still taking clients, hypocrisy be darned! And, just for kicks, I’m also a part-time HR consultant for Good Carma Consulting. Yes, you read that right—Carma with a "K." Because who wouldn’t want a little good karma in the workplace? Who knows, maybe my good carma will turn into a career someday. 

I’m so grateful to the founder and CEO of Good Carma Consulting, Cara, for being there for me throughout my challenging health journey, and for making me feel like a person throughout it all. I was able to work only when I was feeling better, which made her support all the more valuable. 

It's not about how much I was making, it's about feeling useful, heard, and understood. 

Anyway, within the past 11 months and 29 days, my life has changed forever. But honestly? For the better. Literally, the best.

Мэдрэмж сэргэсэн зуны өдрүүд

 Гэр бүл өргөжин тэлж, аз жаргал нэмэгдэхийн хэрээр, бүсгүй хүмүүс бид, бие, сэтгэлийн мэдрэмжээ амьдрал гэгч аугаа машин ч юм уу? хуанли дотор алдчихсанаа ч ухаарах сөхөөгүй явах мөчлөг бас ирдэг байх нь ээ. 

Энэ 40 насны босгоор алхана гэдэг их сонин юм. Дөч гээд хэлэх гэхээр ам эвлэж өгөхгүй, бичих гэхээр бас ая таарч өгөхгүй юм гээч хөөе, яршиг мөнхийн залуу 35 гээд гүрийсэн нь дээр ч юм уу?

 Өөрийгөө үргэлж Рашаантын арван наймт гээд автоматаар бодоод явж байтал, хогийн хар уут дүүрэн дахиж батгах нь өнгөрсөн хувцас хунар, Халловийнаар хэрэглэхгүй бол, өөр хаана ч хэнийг ч цочоох гэж түрхэх үү гэмээр тодоос тод, яв ягаан уруулын будаг, углаад бүжих нь бүү хэл баруун хөлдөө чихээд ч таарахгүй хурц өндөр өсгийт шүүгээнээсээ одох цагаа тэсэн ядан хүлээн байх...амарч ирээд учрыг нь олно оо гээд гарлаа...

Хагас сар, RV гээч сайхан унаагаар яг өөрийн халуун, жижигхэн, төгс гэр бүлээрээ гурван муж дамжин аялж ирээд, онгод сэргэн суугаа нь энэ. 

Байгальтайгаа ойртох тусам, сэрэл мэдрэмж эргэн ирж, бүсгүй хүн сэн бил үү дээ би чинь гэх цочмог ч гэмээр, сонин бодол төрөв. 

Хүүхдүүд томрох хэрээр биеэ хэрэндээ дааж, том нь багыгаа зугаацуулаад алсын замд төвөггүй аялдаг болжээ. Тэр тусмаа байгаль дэлхийдээ ойрхон, гадаа байх тусам, аав ээжийн оролцоо багасаж, хань бид хоёр хоорондоо өнгөрөөх цагаар баялаг сайхан өдрүүд байлаа. 

Цэл залуухан насны дурсамжууд сэргэн, хоёр биедээ эрхлэн жаргаж, амьдралынхаа галыг дахин нэг дүрэлзтэл асаасан энэ зуны энергээр, дараагийн хэдэн сар үргэлжүүлэн цэнгэх цэнэг авлаа. 

Үе үе орчноо сольж, гэр бүлээрээ аялан зугаалж, хамгийн чухал нь эх дэлхий, байгальтайгаа аль болох ойрхон өдрүүдийг өнгөрөөх нь үнэхээр амьдралд хэрэгтэй амин дэм ажээ.

Амраад ирэхээр, бодит амьдралдаа  эргэж дасах гэж бас хэд хонодог доо? Тэр өдрүүдээ хөнгөн мэдэрч, хурдан өнгөрүүлэхийн далимаар нөгөөх багтахаа больсон хувцас, хэрэглэлдээ зоригтой баяртай гэж хэлэн, шинэ 40 гарсан өөрийгөө хүлээн зөвшөөрхөөр шийдлээ би. 

Бие тэгш өөрийнхөө үнэ цэнийг бүрэн мэдрэлгүй явсан хориод, гучаад нас минь баяртай. 

Намайг удаан хөгшрүүлж өгөөч бурхан минь гэж л өндөрлөе дөө. 

Ажил ба эможи хэрэглээ

 Манайх хамтдаа хооллох боломж олдох бүр хүүхэд сонсоход тохиромжтой, ажлынхаа асуудлыг чөлөөтэй хэлэлцдэг. 

Тахлаас өмнөх амьдрал бидний хувьд тэс өөр байсан бөгөөд заримдаа хоорондоо уулзалдахгүй өнгөрөх өдөр ч гардаг байсан юм. Тийм болохоор хамтдаа хооллох цаг бол бид хоёрын хувьд хувийн болоод ажлын амьдралаа хуваалцах алтан мөч байсан тул бидэнд заншил болон үлджээ. 

Ажлынхаа ярьж болохгүй, хэлэхгүй гэсэн нууцлалын зэрэгтэй зүйлсийг мэдээж хоорондоо яриилцахгүй. Харин хэн нэгэндээ зөвлөх, бие биенээсээ асуух зүйлс гарна. 

Хэдэн долоо хоногийн өмнө нөхөр маань надааc "Чиний бодлоор ажил дээр хэр их эможи хэрэглэх нь зохимжтой вэ?" гэж асуув. 

Ихэнх байгууллага Gchat, Slack гэх мэт харилцааны бүтээгдэхүүн ашиглах ба зарим газар өөрийн дотоод бүтээгдэхүүн ашиглах нь бий. 

Аль дээр 2004 онд намайг тухайн үеийн Зам Тээвэр Аялал Жуулчлалын Яаманд мэргэжилтнээр ажилдаг байх үед Yahoo messenger-ээс гадна бас нэг дотоод харилцааны бүтээгдэхүүн хэрэглэдэг байсан юм. Харамсалтай нь би нэрийг нь мартжээ.

Хамгийн анх 1999 онд Японы артист Шигэтака Курита эможийг бүтээснээс хойш бүх сошиал ертөнц, мэдээллийн харилцааны бүтээгдэхүүн нь төрөл бүрийн эможины сонголттой болсоныг мэдэхгүй хүн өнөөдөр байхгүй гэхэд хэлсдэхгүй байх. 

Мэргэжлийн хүмүүсийг холбох зорилготой Линкедн хүртэл нэг хоёр жилийн өмнөөс цөөн тооны эможийг нэвтрүүлсэн билээ. 

Манай нөхрийн нэгэн ажилтан нь ажлын chat хэрэглэхдээ өгүүлбэр бүрийн төгсгөлд эсвэл дунд заавал доод тал нь нэг эможи оруулж харилцах юм гэнэ. Заримдаа бүр эможигоор дүүрсэн имейл явуулах аж. 

Бодолгүйгээр шууд өгсөн миний эхариулт нэг иймэрхүү: Ажил, бизнесийн хүрээнд аль болох эможийг ихээр хэрэглэхгүй байх нь дээр. Мэдээж ажлын бус хөгжилтэй зүйлс, нийгмийн мэдээлэл солилцдог ажлын хэрнээ чөлөөт суваг дээр эможи хэрэглэж болно. Харин наад жишээ шиг ажил дээр явагддаг өдөр бүрийн харилцаан дээр эможийг ингэж ихээр хэрэглэх нь мэргэжлийн ёс суртахуунгүй. 

Нөхөр санал  нийлж буйгаа илэрхийлэн толгой дохингоо, магадгүй би өөрөө сошиалаас аль болох хол байхыг хүсдэг, миний зан чанар эможи явуулаад байдаггүй болохоор надад илүү ядаргаатай санагдсан байж ч болох юм гэснээр энэхүү яриа өндөрлөсөн боловч би үргэлжлүүлэн бодсоор яваа нь энэ билээ. 

Ажил, бизнесийн хүрээнд хэр их эможи хангалттай вэ? Энэ талаар ярилцах нь чухал сэдэв мөн үү? гэх мэтчилэн олон зүйл бодсоор. 

Би ер нь хоолны үеэр болсон яриаг хэрэв миний career coach-ийн клайнт асуусан бол би яаж хариулах байсан бэ? гэж үргэлж зүйрлэдэг юм. 

Ихэнхдээ C төвшиний хүмүүс coach хийж ирсэний хувьд хамгийн эхлээд эдгээр хүмүүс ажил дээрх эможиний хэрэглээний тухай асуусан бол би юу гэж зөвлөх байснаа эргэцүүлэв. 

Мэдээж чухал асуудлын талаар харилцаж байгаа бол эможи огт хэрэглэхгүй байсан нь дээр. Ажлын имейлээр бол эможи огт хэрэглэхгүй байх нь илүү тохиромжтой гэж зөвлөнө. 

Харин slack гэх мэт хурдан чат маягийн хэлбэрээр бол чухам ямар сэдвээр, аль суваг дээр, ямар уншигч нартай харьцаж байгаагаас шалтгаалан C төвшиний хүн ч гэсэн ганц нэг эможи хэрэглэхэд асуудалгүй. Харин ч ажилтануудтайгаа дулаахан уур амьсгал үүсгэж, чөлөөт нээлттэй харилцааг үүсгэх нэгэн хөшүүрэг болно. Жишээ нь ажлын ой, баярууд, ямар нэг тэмдэглэлт явдалтай холбоотой бол эможийг харамгүй хэрэглэ. 

Ямар уншигч тухайн сувагт байгаагаас эможи хэр хэрэглэх вэ гэдэг хамаарна. Зарим жижигхэн старт апуудын (старт ап студиод ихээр тохиолддог) сувагт хөрөнгө оруулагч, зэрэгцэн үрлүүлсэн ах дүү старт апуудын хүмүүс байх нь бий. Ийм тохиолдол зөвхөн эможи ч биш чухам ямар мэдээлэл хуваалцах, хэрхэн хариулах зэрэгтээ маш болгоомжтой хандах хэрэгтэй. 

Эможи өөрөө нэг их том асуудал биш. Эможиний оронд мэдээлэл байсан бол хэрхэн хэнд очиж буйгаа сайн нягталж, утгаа зөв гаргасан эсэхээ давхар шалгахад буруутахгүй. Учир нь алсын зайнаас ажиллаж буй энэ цаг үед нэгэн орон зайд нүүр нүүрээ харж харилцах боломжгүй тул аливаа харилцааны утга алдагдаж, буруу ташаа мэдээлэл болон хүрэх нь ихсэх магадлалтай. 

Маш чухал асуудлыг эсвэл харилцаа нэг л буруу тийшээ явчих шиг болвол цаг алдалгүй утсаар эсвэл видеогоор харилцах цаг тохироод ярилцчихвал хэн хэнийхээ цагийг хэмнэсэн зөв шийдэл болно шүү. Тэр тусмаа бид нар шиг Англи хэл нь хоёрдугаар хэл болсон хүмүүст ажлынхантайгаа буруу ойлголцолд орох нь элбэг. 

 Утасны текст, мэссэнжэрээс болоод ажлын хүрээнээс гадуур хувийн харилцаанд ч гэсэн асуудал үүсчих гээд байдгийг надаар хэлүүлэлтгүй мэдэх биз ээ. 

Энэ миний дуртай эможи 😝

Америкийн эрх чөлөө юундаа вэ?

Америкт мэргэжлийн ажил хийгээд даруй арав гаруй жил болжээ. Нэгээс бусад жилүүдийг Цахиурын хөндийн том жижиг техникийн компаниудад өнгөрөөсөн байх агаад гарааны бизнесийг үрлүүлэн суулгахаас эхлээд, мандан бадралтаар дамжин, мөхөж үгүй болохыг хүртэл үзэх хэмжээний туршлага хуримтлуулсандаа баярладаг. 

 Мэдээж бусдын жишгээр эхний ганц хоёр жил, хэл усаа сайжруулж, сургууль соёлын мөр хайнгаа "survival job" буюу манайхны хэлдгээр хар ажил хийснээ нуух юун. Хэлний төвшингөөр ямар ажил олдох шударга нийгмийн жишгээр кофе шопоор дагнаж ажиллаж байхдаа, хурдхан шиг "non survival job" буюу мэргэжлийн ажил хийж, өндөр шилэн оффист суухсан хэмээн мөрөөддөг байсан өчигдөр мэт. 

Америкт ажиллаж буй туршлагаасаа хуваалцаач гэж хүмүүс ихээр асуудаг. Тэр тусмаа гарааны бизнесийн талаарх асуулт байнга ирдэг. 

Харин энэ удаа хүн бүхний асууж бас яриад байдаггүй нэгэн сэдэв хөндөхийг хүссэн юм. Анх би энэ талаар 2016 онд бичиж байснаа дахин сийрүүлэн бичихээр шийдлээ. 

Ажиллаж байсан газруудын тавиас дээш хувь нь шинэ ажилтануудыг ажилд орсон эхний өдрөөс эхлээд бүтэн гурван өдөр 24 цагийн тусгай хичээлд суулгана. Шинэ ажилтан болж буй би бас тэдэнтэй хамт суусан нь ойлгомжтой. 

Тэрхүү training буюу дадлага нь миний хийх ажилтай огт хамаагүй бөгөөд ажлын байрны хүчирхийлэл, дарамтлалтай холбоотой хичээл байж таарна. 

Зарим байгууллага гаднаас тусгай бэлтгэгдсэн багш урин авчирч заах ба бүр шалгалт авна гээч. Бусад газрууд худалдан авсан програмчлагдсан хичээл байх зэргээр төсөв хөрөнгөөсөө шалтгаалан хэлбэр өөр ч агуулга адил сургалт явуулдаг. 

Жишээ нь ажилтан "А" богино даашинз өмссөн байхад гар хүрэх нь байтугай ямар нэгэн байдлаар айлгүйтсэн, өдсөн үг хэлж болохгүй гэх жишээний.

Энд ажилд авах, ажлын орчин, соёл гээд бүх зүйл нь монголоос газар тэнгэр шиг ялгаатай санагдаж билээ. Монголд одоо өөрчлөгдсөн ч байж мэднэ. Би зөвхөн өөрийн туршлага дээрээ л суурилан бичиж байгаа гэдгийг ойлгон уншаарай. 

Ажиллаж байсан ихэнх компанийн нэгэн "соёл" нь ямар ч ажлын байрны дарамтгүй ажиллуулах. Өөрөөр хэлбэл хуулийг хэрэгжүүлэхэд илүү амар болгож өгч байна гэсэн үг.

Аль ч оронд ажлын байрны дарамт хүчирхийлэл их багаар байдаг ба сэтргэл санааны, үг ярианы, арьс өнгө, хүйсээр ялгаварлах гээд олон төрлийн дарамт бий. Эдгээрийн дотроос хамгийн их тохиолддог нь сексийн хүчирхийлэл аж.

Харин энд ажилд ороход ч орсон хойно ч хэн ч чамайг "оролдож" зовоохгүй. Хэрэв өчүүхэн төдий тийм үйлдэл гаргавал тухайн хүн маш том асуудалд ороод зогсохгүй халагдаж дуусах нь элбэг. Компанийн эзэн, мундаг ажилтангаас эхлээд хэн бугайд ч ямар ч тушаалын ажилтаныг дарамтлах эрх байхгүй. 

Харин та ажил дээрээ өөрийнхөө эрхийг мэддэг, айлгүй дуугардаг, санаа оноогоо чөлөөтэй илэрхийлдэг байх хэрэгтэй. Ямар нэгэн ажлын байрны дарамтанд учирсан бол тэр асуудлаа байгууллагынхаа HR буюу хүний нөөцийн албанд яаралтай мэдэгдэх нь зөв алхам болно. 

Тэр ч байтугай дарамтанд орсон эсэхээ ялгаж мэдэхгүй үед хүний нөөцийн албаны хүмүүстэйгээ уулзаж зөвлөгөө авах ёстой. 

Яагаад Америкийг эрх чөлөөний орон гэж нэрлэдэгийг хүмүүс олон янзаар тайлбарлах байх. Миний хувьд Америкийн эрх чөлөө гэдгийг мэргэжлийн ажил хийж эхэлсэн цаг мөчөөс л шууд мэдэрсэн. 

 

Учир нь өнөөдөр би аль нэг дарга намайг чангаах болов уу гэсэн айдасгүй, хэн нэгэн замын цагдаа алдаагүй байхад зогсоож, торгох гэж хоргоох болов уу гэсэн түгшүүргүй, аль нэг шатахуун түгээх газар нь дутуу түлш шахах вий гэсэн хардалтгүй, тушаал дэвшихийн тулд дээд эрх мэдэлтэнтэй хамт амралтанд явах дарамтгүй амьдарч байгаадаа баярладаг. 

Бас нэгэн миний дуртай Америк эрх чөлөө бол чи шилдэг сургууль төгсөөгүй ч, тухайн мэргэжлийг эзэмшээгүй ч өөрөө тэр ажлыг сайн хийгээд, туршлага хураасан бол энд ямар ч салбарт юу ч хийгээд явах өргөн боломжтой. 

Харин хэний ч итгэлийг алдаж болохгүй. Яагаад гэвэл жинхэнэ Америк эрх чөлөөг эдлэхийн тулд итгэлцэл дээр орших бизнес бүрийг хүндлэлж, усыг нь уувал ёсыг нь дагадаг эрхэм Монгол чанараа хүний газарт гээлгүй хуулийг нь сахин биелүүлж явахад Америк эрх чөлөөний амт аяндаа амтагдаад ирэх болно оо. 

Тахалтай өдрүүдийн тэмдэглэл буюу хөөрхий хараал идсэн 2020 он

 Хэн, юу хамгийн чухал вэ гэдгийг ой тойнд ортол ойлгуулж өгсөн 2020 он! 

Хаана, хэнтэй байгаагаа нэг хар даа?

Хааяа цэвэрлэхээс төвөгшөөдөг ч бидний дулаахан гэр орон, өрөөгөө цэвэрлэж, хувцасаа эвхэхгүй хэмээн үзэж таран уур үе үе хүргэдэг бүлтгэр сахилгагүй үрс, заримдаа зөвхөн намайг юм хэлэхэд сонсгол нь муудсан мэт дүр эсгэдэг, торгон нарийн мэдрэмжгүй хэмээн надад загнуулдаг ч омог бардам монгол бүсгүйн учрыг олох гэж бөндөгнөдөг хань ижил, хэд хоног чимээ тасрангуут араас хайж сурагладаг сайн найзууд...

Бүхнээс илүү хайрлах учиртай, энгийн энэ л хэдэн хүмүүс чамд ямар их хэрэгтэй бөгөөд чухлыг мэдрүүлсэн бас хүн төрөлхтөний хараалыг идсэн хөөрхий 2020 он. 

Яг л зөгнөлт кино, зохиолд гардаг шиг, санаанд багтамгүй, цоо шинэ амьдралын хэвэг маягт орсоор ес дэх сардаа орж байна. 

Угаас нүүдэлчин хүний цустайдаа тэр үү, би харьцангуй хурдан шинэ амьдралын хэв маягтаа дассан зохицов. Тэгсэн ч lock down-аас хойш яг 3 сарын дараа бол бас л эвгүй болдог юм билээ. Над шиг хэт сошиал биш байсан хүнд хэцүү өдрүүд тохиолдож байхад бусад хүмүүст ямар байсан нь ойлгомжтой. 

Ямар хүүхэд байсан шигээ хөлөө жийж суугаад уйлалтай нь биш, үр хүүхэддээ үлгэр жишээ үзүүлж амьдрах эх хүний үүрэгтэй тул орчин нөхцөлдөө зохицож, аль болох гэр бүлдээ өгөөжтэйгээр амьдралын хэв маягаа өөрчлөх гэж оролдсоор явна даа. 

Биднээс үл шалтгаалах нөхцөлд уян хатан хатаж, гэр бүлийн дүрмээ тухайн байдалд тохируулан өөрчлөх нь хамгийн үр дүнтэй аж. 

Амьдрал хэвийн байхад гомдоллодог байсан зүйлсээ жагсааж бичиж байгаад л гэртээ перестройка хийх шахав. 

Ажилдаа ирж очих замд хамаг цагаа зарцуулаад хүүхдээ өдөр өнжүүлэхээс эрт авч, цагийг хамт өнгөрүүлсэнгүй гэж өөртөө сүрхий асуудал үүсэгдэг байсан чамд өнөөдөр цагнаас их юм алга, одоо тэгээд хамт гоё байгаач гэж Шагдар машиныхаа толинд өөртэйгөө ярьдаг шиг юм болов. 

Бас нөхөртэйгөө болзох цаг байхгүй хэмээн уйлах шахдаг байсан хүн, хүүхдээ эрт унтуулчихаад том өрөөндөө болзох нь чамгүй романтик гэдгийг баталж чадах нь тэр. 

Хүний сэтгэлгээ гээч бололцоо нөхцөл муу, хавчигдмал байх тусам илүү ажилдаг ч юм шиг. Ингээд цувуулан янз бүрийн хөгжилтэй арга зам нээх бүрт гэр бүлийн уур амьсгал улам сайжирч ёстой л нөгөө bonding гээч зузаардаг болох нь хэдэн долоо хоногийн дараагаас мэдрэгдэж эхлэв. Хүнсний дэлгүүр явах ганц нэгэн цагийн зайнаас бусдаар 24/7 хамт байгаа нөхдүүд bond (харилцаа зузаарах гэх үү дээ?) болж байна гээд бодоод үз л дээ. Өмнөх жирийн амьдралын үед бол ингэж олон сараар гэр бүлээрээ 24/7 хамт байсан бол би л лав хэдэнтээ тэсэрчихсэн байгаа. Цочмоор ч юм шиг, бахархмаар ч юм шиг, сонирхолтойгоор эвтэй найртай нэг дээврийн доор амьдраад байгаа нь тун чиг гайхалтай. 

Хосууд хоёулаа гэрээсээ ажиллаж, хүүхдүүд гэрээсээ суралцаж байгаа үед бие биеийнхээ орон зайг хүндлэх их чухал юм билээ. Хүүхэддээ ч гэсэн хувийн орон зайг нь бүрдүүлэн өгч, өөрийн гэсэн цаг хугацааг олгох нь маш чухал. Хүүхэд ч гэсэн хүн л юм хойно ганцаараа эсвэл найзтайгаа харилцаж сэтгэл санаагаа цэгцлэх нь ийм үед зайлшгүй шаардлагатайг мартаж болохгүй. 

Мэргэжлийн хүний туслалцаатайгаар бас нэгэн шинэ санаа гэр бүлдээ нэвтрүүлсэн нь оройн хоолон дээрээ ч юм уу, хамтдаа байх өдрийн нэгэн цагт гэр бүлийн гишүүд бүр feeling буюу сэтгэл санаа чинь өнөөдөр ямар байсныг уудлан ярилцах. Хүүхдүүдэд үүнийг том хүн шиг ярих хэцүү байдаг бол эможи ашиглан өөрийгөө илэрхийлэх арга байдаг. 

Энэ дасгалыг өдөр бүр хийж заншил болгосноор хэн нэгэн нь ямар мэдрэмжтэй, юунд санаа зовж байгаагаа хуваалцах алтан боломж мэт санагдсан төдийгүй дутуу харилцаж, биесээ буруу ойлголцохоос сэргийлэх вакцин мэт сэтгэгдэл төрүүлсэн. 

Агаар салхинд алхаж, дугуй унахаас бусдаар амьдрал ерөнхийдөө гэр дотор өрнөж байгаа тул гэр орноо тав тухтай байлгах тал дээр гар таталгүй зарцуулах жил бол энэ жил яах аргагүй мөн.

Америкт байшингийн үнэ унаагүй ч зээлийн хүү маш багад орж буй жил тул байшин сав авах жил мөнөөсөө мөн. Одоо ашиг нь харагдахгүй ч, олон жилдээ хожиж байгаа хэрэг хэмээн мэргэжлийн хүн зөвлөсөн юм. 

 Байгаа орон гэрээ тохижуулж, аль болох тав тухтай орчинг бүрдүүлэх цаг яах арагүй энэ жил. 

Миний хувьд материаллаг зүйлд мөнгө үрсэний оронд туршлаганд (аялах, зугаалах, шинэ содон хоолтой танилцах, ямар нэг activity хийх) мөнгө зарцуулах зорилготой байдаг тул эхэндээ энэ санаа нэг их сэтгэлд нийцсэнгүй. 

Сонирхолтой нь хэсэг өөрчлөлтийн дараа өөрийн эрхгүй таалагдаж, нэгэнт өнөөдөр хүссэн хэмжээгээрээ гэрээс гадуурх туршлагыг аюулгүй, тайван эдлэх боломжгүй тул гэрт хийсэн өөрчлөлтүүдээс таашаал авч эхэлж буйгаа мэдэрч эхлэв. 

Хамгийн сүүлд дурьдахад хэдийгээр амьдралын хэв маягаа өөрчилсөн ч аль болох routine-тай, өөрөөр хэлбэл цагийн багцаалсан хуваариа алдахгүй байх нь амьдралын чанарыг алдагдуулахгүй байх сайн талтайг санахад илүүдэхгүй. 

Нэгэнт тохиолдсон "гайг" арилгаж чадахгүй ч, би юу хийж чадах ёстой вэ гэдгээ ухамсарлан, өөрийгөө болон бусдыгаа хүндэтгэн хөөрхийлөлтэй хараал идсэн 2020 оноо итгэл, найдвараа алдахгүйгээр үдэж, сайн сайхан мөрөөдлөөр дүүрэн 2021 онтойгоо золгоцгооё. Дараагийн нэг зуун жил биш хоёр зуун жилдээ энх сайхан дэлхий минь цар тахлаас холуур байх болтугай! 

PS: Би шинжлэх ухаан, вакцин, ардчилал, найдвартай эх сурвалж бүхий data-д итгэдэг хөөөн. 

Бороотой нулимс

 Бороо орохтой зэрэгцээд би уйлж орхилоо. 

Түүхэнд болж байгаагүй их гал түймэр хэдэн өдөр ойролцоо ноцож, дэлхийд агаарын цэврээрээ үргэлж эхний хэдэн байранд жагсдаг орвонгоороо эргэж, өдөр шөнө нь үл мэдэгдэх утаан манан дунд -дэлхий дээрх номер нэг агаарын бохирдолтой газар бүтэн долоо хоног амьдарч байгаадаа итгэн ядаж байтал, түгшүүртэй цахилгаан цахиж, аймшигтайгаар тэнгэр нүргэн дээрээс бороогоо хайрлах нь тэр ээ. Аз. 

Бүх зүйл төлөвлөсөнөөр үргэлжлэх амьдрал гэж байх биш, яг хорио цээр тавигдахын өмнөх өдөр олон жил амьдран дассан хайрт хотоо орхин шинэхэн мужийн нэгэн жижигхэн хот руу манайх гэдэг айл нүүх болсон юм. 

Эхэндээ ч бараг илүү аюулгүй ч юм шиг. Ямар таньж мэдэх айл амьтан байх биш, хүнтэй уулзаж учрахгүй зүгээр ч юм шиг. 

Түр зуурын бяцхан гэртээ хэдүүлээ аль болох өдрүүдийг завгүй бас хөгжилтэй өнгөрөөх маягаар болоод л байлаа. 

Гай дээрээс гай гахай модон дотроос гэдэг шиг тахал энэ тэр гэж ядаж байхад их захгүй гал түймэр гараад ирэхдээ яахавдээ. 

 Хорт утаанаас болоод гэрээсээ толгой цухуйлгах аргагүй болон хэд хоноход үнэхээр охиноо маш ихээр өрөвдөв. Гадаа огт гарч чадахгүй, хаалга цонхоо нээх аргагүй байна гэдэг бол дотор бачуурмаар муухай явдал байдаг юм байна. 

"Тунгалаг Тамир"ын "хорвоо чи хүний зовлонд цадах болоогүй юу" гэдгийг хашхирмаар. 

Охин маань илүү ч үгүй дутуу ч үгүй 120 хоног нэг ч хүүхэдтэй биеэрээ уулзан тоглох боломж олдоогүй байна гээд бод доо. Түр зуур амьдарч байгаа энэ газар хэдийгээр Covid-ийн тархалт бага байгаа ч энэ жижиг хотын хүмүүс маш өндөр болгоомжтой, бүх протоколыг дагаж байгаа тул хэн ч хүүхдээ танихгүй шинэ хүүхэдтэй тоглуулахгүй байх нь ойлгомжтойн дээр ойр хавийн хөршүүдэд ойролцоо насны хүүхэд ер орж гарч байгаа нь харагдахгүй аж. 

10 хоногийн өмнө тоглоомын талбай нээгдэж аавтайгаа хэд хэдэн удаа, танилцаж тоглох хүүхэд бараадах санаатай очсон ч байгаа хэдэн хүүхэд нь хоёулаа эсвэл хэсэг бүлгээрээ хамт байх тул хүүхэдтэй танилцаж хамт тоглох хүсэл нь бүтсэнгүй гунигтайхан гэртээ ирэв. 

Хүүхэддээ аль болох өнөөгийн нөхцөл байдлыг тайлбарлан, энэ бол түр зуурын амьдралд тохиолдох нэгэн даваа гэдгийг ойлгуулах талын яриа үе үе өрнүүлж, дотроо ямар ч байсан амьдралын хэцүүг даван туулах хатуужил олгож байна хэмээн өөрийгөө тайвшруулж явсаар өнөөдөр өөрийн эрхгүй би уйлчихлаа. Охиноо харчихвал санаа нь үймэрнэ гээд нуугдан байж чимээгүй хэдэн нулимс унагалаа. 

Өөрийн шийдэж чадахгүй, миний хяналтаас гарсан нөхцөл тул хүлээн зөвшөөрч, эвлэрэн амьдрахаас өөр арга үгүй. Юутай ч ажлын цагаа эрс багасгаж охинтойгоо өнгөрөөх цагаа нэмэх боломж байсан  нь яамай. 

Үүнээс доор зүйл тохиолдсон бол яах билээ гэж бодохоор аяндаа сэтгэл онгойдог юм. Эрүүл энх, хамтдаа, эвтэй найртай байхад аяндаа учир нь олдоно гэсэн найдвараа алдахгүй ээ. 

Хэрэв уншигч танд ч гэсэн таны хяналтаас гарсан хэцүү зүйл тохиолдсон бол, энэ айхтар цар тахлын үеэр стресдэж байгаа бол нэг сайхан гүнзгийхэн урт амьсгаа аваад энэнээс илүү хүнд хэцүү зүйл тохиолдсон бол яах вэ гэж бодчихоод, сайн сайхан бүхэн удахгүй ирнэ гэдэгт итгээрэй бас найдаарай. 

Мөнхийн гуниг ба хүүхдүүд нь хол амьдардаг бүх Монгол ээж нартаа зориулав

Багахан чөлөөт цаг гарангуут хамгийн эхлээд ээжийгээ л их санах юм даа. 

Цаг хугацааг "чи эндээ байж бай" гэчихээд бушуухан ээждээ очоод ирэх юмсан. 

Ойрхон амьдарч байсан бол ээжийгээ санах ч ухаангүй өөрийн ажил амьдрал, замын түгжээндээ завгүйрээд өдөр хоног хэрхэн салхины хурдаар өнгөрч буйг мэдрэх сэхээгүй явж байх байсан болов уу? 

Нэг мэдэхэд 2020 он гарчихсан, эхний сар дундаа орчихсон явна. Эргээд бодоход өдөр, сарууд хаашаа одов гэмээр авч, яг үнэндээ өдөр бүрийг үр бүтээлтэй, үгүй гэхэд одоодоо амьдарч өнгөрүүлсэн тул харамсах өчүүхэн бодол үгүй нь таатай. Ганцхан, ердөө ганцхан гомдол бол ижийтэйгээ ойрхон байсан ч болоосой гэх өнөөх "чанадад амьдрагсадын" байнгын бөгөөд шийдэхэд амаргүй "мөнхийн гуниг". 

Эд материал, мөнгө эдлэгдэж хэрэглээд дуусах тул ээждээ холоос барих үлдэж хоцрох өчүүхэн бэлэг бол хүн шиг амьдарч яваагаа дуулгаж, хайртай ээждээ өгөх сэтгэлийн амар амгалан юм уу даа? 

Ээж ээ, охин нь өөрийнхөө эрүүл мэндэд сайн анхаарч байгаа. Таны захидгаар хүн бүртэй эвийг эртнээс эрхэмлэж, чаддаг мэддэг зүйлээрээ хүмүүст тусалсаар яваа. 

Нөхөр минь надад дэндүү хайртай хэвээрээ надад ямар нэгэн дарамт, сэтгэлийн зовлон байхгүй, гэр бүлийг ямар нэгэн хүчирхийлэлгүй, найрсаг сайхан, эрүүл харилцаатай чигээрээ байгаа. Хүүхдээ би сайн асарч, яг л таны хэлдгээр өөрийн биеэр үлгэр дууриал болохыг өдөр бүр өөртөө сануулан амьдарч байгаа шүү. 

Хэтэрхий олон цагаар ажиллахаа больж ажил, ар гэрийн амьдралаа сайн тэнцвэлжүүлсэн тул та минь санаа зовох хэрэггүй болсон. 

Тэнгэр болоод сэтгэл тань бүрхэг өдөр тохиовол охин нь хэрхэн хүссэнээрээ, үнэхээр сайхан амьдарч байгааг санан инээмсэглээрэй. Таны минь ганцхан инээмсэглэл надад бүтэн сардаа хэрэглэх түмэн зөв энергийг өгдөг юм аа. 

Харин ээж минь та амласан ёсоороо эрүүл хүнс хэрэглэж, сайн унтаж, дасгал хийж, юманд санаа зовохгүй тайван байгаа биз дээ?  

Нэг л өдөр учран золгох мөч ирсэн байх тул тэр хүртэл хоёр талдаа биесээ сайн тордож, өдөр бүрийг аз жаргалтай, байгаа бүхэндээ талархаж өнгөрөөе. 

Яг л хоёулангийн уриа үг мэт өдөр бүрийг "сэрсэн ч үхсэн шиг сэргэлэн болжмор шиг жиргэж" өнгөрүүлнэ шүү! 

Өнөөдөр л охин нь ээжийгээ санаад уйлчихлаа. Хааяа уйлах сэтгэл онгойлгодог гэж та өөрөө хэлсэн биз дээ? 

Би чинь ээж таныхаа гал халуун насны үргэлжлэл, гүйцэлдүүлээгүй мөрөөдлийг тань бүрсгэж яваа бүтэн зорилго ... 

Ээждээ сөгдөн мөргөе! 

Яагаад вэ?

Амьдралын галзуу хулгана хурдан удаан, хүчтэй зөөлөн явсаар нэг л мэдэхэд намрын шаргал өдрүүд шувтрах шатандаа оржээ.

Эргэж олдохгүй үнэт мөчүүдээ хэрхэн өнгөрүүлж байгаагаа үе үе дүгнэж боддог л биз дээ?

Миний хувьд айхтар хийсэн бүтээсэн байхгүй  ч хийж бүтээж яваа, хийж бүтээхийг хичээж яваа хэн нэгнийг дэмжихэд чөлөөт цагаа зарцуулах зорилготой амьдарч байна.

Гэтэл сайны хажуугаар саар гэгчээр эргэн тойронд өөрийнхаа хувцасыг угаахаас илүү давж хийсэн зүйлгүй хэрнээ бүдрээд ч болтугай бусдад хэрэгтэй зүйл хийж яваа нэгнээ гаднаас нь хараад шүүмжлэгчийн "ажил" хийгчид бас олон байх юм аа.

Амаараа хэн нэгний хийж буйг шүүх хамгийн амархан ажил шиг санагддаг.

Харин нэг ч гэсэн үйл ажиллагаа зохион байгуулаад ганц ч гэсэн хүнд туслах ажил хийх бол тийм амар биш.

Монголчуудын маань хөгжихгүй байгаа нэгэн том шалтгаан бол нэгийгээ дэмжиж чаддаггүй, аминчхан бөгөөд өчүүхэн бодол мөнөөсөө мөн.

Заавал хар бараан талыг нь олж харахаасаа өмнө би энэ үйлсэд хэрхэн тусалж чадах вэ гэдгээ боддог, тэр чинээгээрээ гар биеэрээ оролцдог байхад их зүйлс өөрчлөгдөх юмсан.

Жишээ нь Оюунгэрэл эгчийн санаачлаад байгаа "жорлонгоо өөрчилье" гээд төсөл байна аа даа? Уг нь бол монголд, монголчуудын амьдралд их хэрэгтэй төсөл юм билээ ш дээ. Гэтэл хүмүүс их хуралд дэвшихээ бэлдэж байна, мөнгө олж байна гэх мэтчилэн заавал нэг сөрөг талыг нь олж хараад нөгөө ганц чадах амаараа шүүмжлэх жишээний.

Хэдэн төгрөг нэмэрлээд нэг ч гэсэн айлын амьдралыг өөд нь татахад тусалж чадахгүй бол дуугүй л бай л даа.

Саяхан бас "Олуулаа" -гийнхан монголд дахь орлого багатай айлуудын хүүхүдүүдийг машины суудалтай болгох сайхан төслийг амжилттай зохион байгууллаа.

 Гэтэл зарим хүмүүс ганц хуучин суудлаа хандивлачихаж чадахгүй байж бас л шүүмжлээстэй.

Хэрэгтэй айлдаа очиж байгаа ч юм уу үгүй ч юм уу гэх мэтчилэн яаж ийж байгаад л нэг сөрөг ярих юм олчихсон л явах юм даа.

Монголд угаасаа олон нийтэд одооноос л хөгжиж эхэлж байгаа сэдэв. Нэг ч гэсэн айлд энэ талын аюулгүй байдлын талаарх мэдлэгийг дээшлүүлж байгаа сайхан л үйл хэрэг.

Яагаад хүмүүс өөрөө нэг ч хэрэгтэй зүйлийг хийчих сэтгэл, чадваргүй байж хийж байгаа нэгнээ шүүмжлэх "чадвар" ихтэй байдаг юм бэ?

Дэмжих боломжгүй байж болно. Дэмжих сэтгэлгүй байж болно. Гэхдээ яагаад заавал мууг нь ухаж төнхөж, шүүмжлэхдээ гаргуун байдаг юм бэ?

Сайн үйлсэд оролцох цаг завгүй хэрнээ амаа уралдан нэгнээ шүүмжлэх зав яагаад гаргаад байдаг юм бэ?

Тархины ядуурлаасаа гарцгаая л даа. Өөрийнхөө төлөө биш гэхэд үр хүүхэд чинь үлдэх хорвоод нэг ч гэсэн сайн үйл хийж, ганц ч гэсэн хүнд чадахаараа тус болж амьдарцгаая л даа.

Шар айрагны найзтай байх уу? Сэтгэлийн найз илүү чухал уу?

Найз гэдэг их өргөн хүрээтэй үг. Ажлын найз, багын найз, гэр бүлийн найз, оюутны найз гээд бичээд байвал дуусахгүй.

Хүн бүр найз гэдгийг өөрийнхөөрөө ойлгож тэр сэтгэхүйгээрээ ханддаг аж.

Жишээ нь миний хувьд сэтгэлийн найзаа гэж бодож явсан хүнд би зөвхөн стресс тайлагч шар айрагны найз байх жишээний.

Эсрэгээрээ би дотны найзаа гэж бодож яваагүй хүн намайг сэтгэлийн найзаа гэж үнэлж дүгнэж явдаг байх нь ч бий.

Энэ бол хүний амьдралд тохиолддог л зүйлс. Магадгүй дөнгөж хорь хүрч явсан бол арай ч дээ миний найзаа гэж олон жил бодож явсан хүн ийм ч бододтой явах гэж ирээд л сэтгэл санаагаар унаж, уйлж унжих байх.

Одоо гучийн бөгс рүү орж яваа бид найз хүүхнүүдийн асуудлаас болж гутарна гэдэг юу л бол.

Аливаа харилцаа (хосууд, найз нөхөд, дарга цэрэг, хүүхэд эцэг эх, хөрш гээд бүх төрлийн харилцаа)  харилцан ярихгүйгээр, нэг нэгнийгээ ойлголцохгүйгээр оршин тогтнохгүй. Түүнийг дагаад харилцаагаа хүндлэх ч хэрэгтэй. 

Гэхдээ бусдыг хүндэлж байна гээд дургүй , хүсээгүй, сэтгэлийн ханамж авахгүй харилцаанд оролцсоноор тухайн харилцаа бүр байхгүйд хүрдэг. 

Эхнэр нөхөр салдаг, эгч дүүс муудалцдаг, найз нөхөд "дайснууд" болж хувирдаг, хадам бэр, хүргэнүүдийн хооронд хагарал үүсч хоорондоо огт харилцахгүй байдалд ордог. 

Эдгээр харилцааг эрүүл байлгаж, баттай үргэлжүүлэх гол хөдөлгүүр нь харилцаа өөрөө.

 Өөрөөр хэлбэл нэгнийгээ тэвчээртэй сонсдог, өөрийгөө тайлбарладаг, бусдыгаа ойлгох гэж хичээдэг, нэгэндээ хэрэгтэй үед нь завсарлага өгдөг, уучилдаг байх хэрэгтэй гэж би боддог. 

Мэдээж хүн бүр өөр, тэдний амьдрал ондоо, амьдрал болоод нийгмийг үзэх бодол ижилгүй, тиймээс амьралд юу чухал, ямар харилцаа дээгүүрт орох гээд бүх зүйл нь бас өөр байж таарна аа даа? Аяндаа амьдрал үргэлжилж нэгэн цагт ижилдүү, ойролцоо байсан амьдралууд өөр өөрийн өнгө аястай болж байдал өөрчлөгдөнө.

Зарим өөрчлөлт түр зуурынх, зарим нь магадгүй тэрхүү харилцаанаас бүр гарахаар ч болсон байж мэднэ. Тэглээ гээд зууралдаад байх нь утгагүй. 

Яс цусаар холбогдсон гэр бүлийн хүрээнийхэн, ёстой нөгөө уруул дордойвч элэг дордойхгүй тул хэзээ нэгэн цагт харилцаагаа сайжруулах нь тодорхой. Харилцаан дээрээ ажиллах хэрэгтэй. Эсвэл цаг хугацаа цаанаас нь зохицуулаад өгөх ч тохиолдол бий. 

Харин найз нөхдийн хувь бол арай өөр. Жинхэнэ сайн найзууд бол харилцаанд таарсан шуургыг туулаад гарчихсан л байдаг. Зарим нэг найзууд ой санамжаас ор сураггүй болчихсон л байдаг. Энэ бол нэг их яана аа, яасан аймаар юм бэ? гэх асуудал биш. "Ит из окей" 

Би угаасаа архи дарс ихээр хэрэглэж чаддаггүй болоод ч тэр үү  шар айрагны найзаас илүү сэтгэлийн найзтай байхыг чухалчилдаг.

Баяр жаргалтай үеэс илүү гунигтай, бүүдгэр өдрүүдэд сэтгэлээ нээн ярицах найзуудтай байхыг хүсдэг. Мөн тэднийгээ амьдралын галзуу хулганаар давхих үед гараас нь чанга атгахыг хичээнэ.

Дотоод сэтгэл, амьдралын бүдрээ нугачаагаа харилцан ярилцахгүйгээр хэрхэн жинхэнэ найз охид байхыг би мэдэхгүй, сурахыг ч хүсэх бодолгүй.

Найз нөхөд хүний амьдралд орж гарч л байдаг.

Тэртэээ тэргүй ижил бодол, сэтгэхүйтэй найзууд нэгнээ түшин, тэдний харилцаа он цагийн урсгалд улам батжиж гэр бүлээс дутахгүй хүчтэй нөхөрлөл үргэлжилдэгт би итгэдэг. 

Хичнээн удаа уулзаж, хэдэн аяга шар айраг хувааж уусан,  хэр  алсад амьдардгаас үл хамааралтайгаар шүү дээ.

Бороотой мөрөөдөл

Ангаж цангасан газар дэлхийг услахаар бороо айлчилж ирсэнийг өглөө хараад сэтгэл сэргэж, баяр төрөөд сайхан гэж...

Миний төрсөн  газрын баримжаагаар бол энэ намрын сүүлчийн бороо байх ёстой. Харин миний амьдралаа зохиосон газрын энэ жилийн анхны бороо юм уу даа?

Бороо хуучин бүхнийг угааж шинэ бүхнийг тэтгэх эхлэл.

Баярын улирал, бороо ороод ирэхтэй зэрэг шинэ оны тухай мөрөөдөл сэргэж, амьдрал бас услагдаж ургах бэлтгэлээ хийх мэт сэтгэгдэл төрдөг.

Өөрийн эрхгүй түрүү жилийн өдийд би, бид, амьдрал, ажил ямар байлаа гэж эргэн дурсдаг. Амьдралын давалгаа жам ёсоороо дээш, доошоо долгилсон байх ч юутай хүмүүн гэдэг утгаараа нэг жилийн дараа нэг шат дээшилсэн байх нь сайхан.

Дээшилсэн гэдэгт мэдээж нэмэгдсэн гутал, хувцас, шинэчлэгдсэн тавилга орохгүй л дээ.

Нэг зүйлийг ойлгон, ухаарч, ганц хүнд тусалж, ажлаас юм сурч авсан, хэрэггүй харилцаанаас ангижарч, шинэ найзтай болсон, хол ойр аялж, соргог юм үзэж, нүд тайлсан гээд ахиц гарсан байх. Бодоод үзээрэй. 

Мэдээж ямар ч алдаагүй, огт бүдрэхгүй амьдарна гэж юу байхав. Алдаагаа давтсан ч үргэлжүүлээд хичээгээд байвал болох нь тэр. 

Харин шинэ ондоо заавал хийх болон, байх жагсаалтаа эртнээс гаргахыг зөвлөж байна. 

Нөгөө 20 давхарын хэмжээнд мөрөөдөж 19 давхартаа хүрнэ гэдгээр мөрөөдлөө дахин нэг эргэцүүлж, үргэлжлүүлэн мөрөөдөөд байгаарай. 

Борооноор мөрөөдөх ч бүр сайхан шүү! 

Холбоотой бичлэгүүд 

ЭНД ДАРААРАЙ 

ЭНД ДАРААРАЙ

Намар төсөл

Сүүлийн хэдэн жил хүмүүст ажил олж өгөх, ярилцлаганд бэлтгэх маягийн зүйлсийг бага багаар хобби болгон хийсээр ирсэнийг зарим хүн мэдэх байх. Хобби урчаас нэг долларын ч орлого олоогүй.

Харин ажил мэргэжлээ сольсон нь тэрхүү хоббигоо мөнгө олдог болгох зорилготой холбоотой байлаа. Би карерь гэж хэлэхээс аль болох зайлсхийдэг. Учир нь би тэр хэмжээний албан тушаалтай ч биш, тийм хэмжээний мөнгө ч олдоггүй. Карерь хийх миний мөрөөдөл ч биш. Амьдрал бололцоо олговол дуртай ажлаа хийж, хамт олонтой байх сайхан. Мэдээж амьдралын байдлаас болоод гэртээ суудаг ээж болвол надад бас л сайхан.

Төрсөн өдрийн сараа тохиолдуулан хүн болж төрсөний хувьд ямар нэг зүйл хийхээр "Намар" төслийг төлөвлөсөн юм. Хэдийгээр нэлээн хэдэн том жижиг зүйл миний бяцхан төсөлд багтсан ч бүгд санааны зоргоор бүтсэнгүй. Юутай ч их бага хэмжээгээр цөөхөн хэдэн хүнийг баярлуулсан гэж ойлгож байгаа.

Гэхдээ нэг хүний амьдралыг бол өөрчилөхөд тусалж чадсан шүү!

Хэн нэгний амьдралыг орвонгоор нь өөрчлөх чадалтай байхын сайхныг сэтгэлдээ төсөөлж явсанаас чухам ямархуу мэдрэмж төрдөгийг энэ мөчид л мэдлээ.


Өчигдөр утсанд маань хэд хэдэн мэссэж дараалан ирж байна. Ид ажлын дундуур байсан тул нүднийхээ үзүүрээр гүйлгэн хартал хүүхдийн сургууль, нөхөр, эмч нарын нэгнээс биш байсан тул яаралтай биш байна гэж ойлгон ажилдаа улайрсаар өдөр өнгөрчээ.

Ажлаа тараад машинруугаа алхах зуураа утсаа шалгаж амжив.

Манай хүүхдийн найз охины ээжээс баахан баярласан, талархсан мэссэж, есөн шидийн партины анимешион (монголоор юу гэхийг ёстой бүү мэд)  завтай болохоороо залгаарай гэснээр төгсөж.

"Намар" төслийнхөө хүрээнд хоббиныхоо дагуу өөр шигээ гадаад орноос цагаачилж ирсэн жирийн нэг эмэгтэйд туслах зорилгоор түүнийг шинэ ажилд ороход нь coach ( зөвлөгөө өгч мөн үү?) хийж, ажлын ярилцлаганд бэлтгэж, туршлага сонирхол, skill set (чадварыг багц мөн үү?) - гэх мэтэд нь тохирсон ажлын байр олж өгсөн юм.

Хэдийгээр би резүмэ (CV)-ээг нь шинэчилж, ярилцлаганд бэлдүүлсэн ч тэр хүн өөрөө их хичээсэн. Миний зөвлөгөөг анхааралтай чагнаж, үг бүрийг тэмдэглэн авч байсан. Намайг сонсож ярилцлагандаа уйгагүй бэлдсэн.

Би өмнө нь олон хүмүүст зөвлөгөө өгч байсан ч яг энэ бүсгүй шиг тууштай хичээж, хүсэж буй ажлынхаа араас явсан нь цөөн.

Украйн бүсгүйг Нина гэж нэрлэе.

Нинатай анх танилцаж бага багаар мэддэг болох тусам миний арван жилийн өмнөх амьдралыг дэндүү их санагдуулдаг байв. Өөр шигээ урт зам битгий туулаасай гэсэндээ би хэрхэн туслахаа олж яддаг байсан юм.

Нина өчигдөрхөн машин зардаг хүн байсан бол өнөөдөр мөрөөдлийн компанидаа өмнө нь эх орондоо хийж байсан ажилдаа зөвхөн гуравхан жил энд цагаачилсаныхаа дараа орж чаджээ.

Маш их баярлалаа гэж орос англиар урсгах , бас мэгших эмэгтэй хүний, ээж хүний дуу утасны цаанаас дуулдана. Би арай л дагаад мэгшсэнгүй ...

Нинагийн охины ирээдүй улам гэрэлтсэн гэдэгт эргэлзэх зүйл алга.

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

Дараах зургийг харих замдаа улаан гэрэл дээр амжиж дарсан юм.


Үүлнээс ч хүртэл таашаал авч чаддаг өндөр мэдрэмж бас байнаа байна гээд л онгирчихоё доо
 😏

Амьдрал сайхан сайхан биш гэж үү?

Машины цонх халтар байжээ. Уучлаарай :)

Намар, ээж хоёр

Уг нь би оюутан болчихоод хичээл хийх санаатай амралтын өглөө кофе чанах зуураа машинаа асаасан юм.

Гэтэл бодол тэнүүчилж алга болоод ер тогтож суулгах шинжгүй.

Энд Индиан Саммер эхэлж буй тул намар болж буйн тэмдэг үгүй. Есдүгээр сар хамгийн ихээр халах нь эхэндээ сонирхолтой санагддаг байснаа одоо ч бүр тоохоо байж.

Хэдийгээр намар болсоны тэмдэг агаарт мэдрэгдэхгүй ч сэтгэлд аяндаа мэдрэгддэг бололтой...

Мэдэхгүй би намрын охин болоод ч тэр үү хэзээний л намарт дуртай байсаар ирсэн билээ. Ямар сайндаа  Р. Чойномын Намрын тухай бодол шүлгийг бага ангидаа цээжилчихсэн л урлагийн үзлэгээр "Намар аа гэж юусан билээ" гээд л уншиж явах.

Намар хажууд ирчихээд байхад л , намар ээж хоёрыг хамтад нь үгүйлж, хамтад нь санах энэ сэтгэлийг яалтай.

Намрын өнгө орлоо ээж ээ
Насыг чинь нэмээд одлоо .. гээд дуучин Болормаагийн дууг одоо бүтнээр сонсох чадалгүй болтолоо би тэр хоёрыг санаж сууна.

Болдогсон бол би намрын улаан шаргал навчисын нэг болж газарт унаад нутгийн зүг үлээх салхинд дайгдаад ижийдээ очихсон.

Орчлон дээр юм бүхэн учир жанцан болоод цаг хугацаатай

Эерэг бодолтой өөдрөг байх гэж хичээж явахад хяссан юм шиг асуудлууд ар араасаа ундраад байх шиг санагддаг. 

Тэр үед хэрхэн амьдралтай зохицож, үргэлжлүүлэн эерэг сэтгэдэг вэ? Үүнд хариулт байвал блог болон FB дээр коммент бичиж үлдээгээрэй. 

Миний хувьд эхний таван минутанд шууд сэтгэлээр унаж "дахиад л" гэх бодол өөрийн эрхгүй төрдөг. Тэр сөрөг бодлоо анзаарангуутаа хэрхэн тэр байдлаас гарахаа тунгаана. Цааш нь ургуулан муу зүйл төсөөлөн бодохын оронд "үүнээс доор асуудал байсан бол яах вэ?" гэж тэр дор нь бодно. Ихэнхдээ тэр бодол тусалж аажмаар эерэг зүйлс бодож эхэлнэ. 

Хэрэв дээрх тархины дасгал үйлчлүүлэхгүй бол эерэг энерги, зөв бодол өгч, чиглүүлдэг найз, эгч, ах руугаа маш хурдан хугацаа алдалгүй холбогдоорой. Хэрэв асуудал чинь хэт том ярвигтай бол мэдээж сэтгэл зүйчид хандах нь тодорхой. 

Харин өдөр тутмын,  жижиг сажиг асуудлыг найдвартай, үргэлж зөв чиглэлд чинь залж байдаг хүнтэйгээ даруй холбогдсоноор сөрөг энергээс хурдан зайлсхийж чаддаг. 

Өнөө өглөө надад нэг асуудал гарлаа л даа. Миний анхны тархинаас гарсан үйлдэл бол "ө май гад!Одоо бас тэрийг яах билээ" гэж бодуулав. Нэгэнт эерэг бодлын хүчийг хэсэг хугацаанд тархиндаа дасгалжуулж буй тул тэр бодол орж ирмэгц "үүнээс дор байсан яах билээ" гэж хурдхан бодонгуут арай дээрдсэн ч сэтгэл бачуураад нэг л тайвшиирч өгсөнгүй. Тэгэнгүүт намайг үргэлж зөв чигт залж, сөрөг бодлыг өөрчлөхөд тусалдаг нөгөө "гялалзуур" найзруугаа хурдхан утас цохив. Азаар найз маань утсаа авлаа. Учраа амьсгаадан хэлтэл угийн тайван, сэтгэлийн хөөрөл багатай найз минь тэвчээртэй миний гомдоллохыг сонсоноо "дээрээс сорьж байгаа гээд л бодчих" гэж хэлэв. 

Дэвхцэж байсан тархи минь тэр дороо номхорч орхилоо ашгүй. 

Хэрэв бурханд итгэдэг бол дээрээс гэдгийг бурхан, үгүй бол хөх мөнх тэнгэр гэх мэтчилэн өөрийнхөө ертөнцөөр ойлгоорой. 

Нээрээ л дээрээс өгсөн сорилтыг даахгүй , сөрөг бодолдоо автагдвал улам уруудах мэт. Харин сорилтыг давж, бууж өгөлгүйгээр үргэлжүүлэн тэмцвэл амьдралаас шагнал хүртсэн мэт амьдрах ... 

Ингээд бодохоор эргээд л тоть шиг давтагдах "байгаадаа талархаж амьдрах", тохиолдсон асуудлыг хурцаар хүлээн авсанаас "үүнээс доор асуудал" байсан бол гэж бодох нь танд хичнээн амар амгалан, тайвшрал, эерэг энергийг авчрах нь харагдаад байгаа юм даа. 

Мини ажигласанаар бид бүхэн мөнх тэнгэрийн тавиланг өөрсдийн дураар өөрчлөх гэж заримдаа хэтэрхий тэнэглэдэг юм шиг.

 Орчлон дээр юм бүхэн учир жанцан болоод цаг хугацаатайг үргэлж умартаж, өөрийгөө болон өрөөлийг ихээр зовоох юм даа. 

Хөх тэнгэрийн хүсэлд тэрсэлсэн хүмүүс сайнаа үздэггүйг бид үүх түүхээсээ мэдүүштэй л хэрэг. 

Уучлаарай, ухамсарын доройтол гэхээс өөр юу гэх вэ?

Гэгээн, эерэг юм бичихийг хүсдэг ч заримдаа бүр толгойтой үс арзайтал дургүй хүрмээр зүйлс тохиолдох агаад нэгэнт блог маань миний өөрийн сэтгэл зүйн засал тул яах аргагүй бичиж байж санаа амрах гэнэ. 

Тэр тусмаа би монгол яваад ирсэнийхээ дараа аль болох шүүмжийн шинжтэй юм бичихгүй хэмээн хичээсээр ирсэн билээ. Гэвч энэ удаа зах зухаас нь уудлан задлахгүй бол далай дээр өнгөрөөх гэж зорьж төлөвлөсөн урт амралтын өдрөө эхлүүлж нэг л чадахгүй бололтой...

Цэвэрхэн сайхан цахилгаан шатны хаалга нээгдэнэ, хүлээж буй хүмүүс хоёр тийш ярагдан, буух хүндээ зай тавьж өгсөний дараа өөрсдөө ордогсон биш бил үү? Өөдөөс мангайгаад л хөшөө шиг ямар ч буух зай тавьж өгөхгүй зогсоод л байх юм. Гаднаас нь харахад таг хөдөөний хүн биш, бүр зарим нь ганган тансаг гэж жигтэйхэн, даан ч хажуу тийшээ зогсоод зай тавиад өгөхгүй нь хачирхалтай бөгөөд уушиг сагсаймаар гээч. 

Байрнуудын гадаах явган хүний замруугаа машинууд нь хэтэрхий тулж зогссон болохоор ганц хүн чүү айтай явах нарийхан зайтай. Гэтэл тэр зам дээр гурвуул дөрвүүлээ буу халаад тойрог болон зогсчих нь тэр. Хажуугаар нь тойрох гэхээр зай байхгүй, уучлаарай гээд зөрөөд гарах гэхээр тохойгоо хөндөлсчихөөд хөдлөх шинжгүй. Эхэндээ би бүр яахаа мэдэхгүй байдалд оров. Надтай зөрөх хүмүүст зай тавьж өгсөөр арай л бүтэн цаг хүлээсэнгүй. Ээлжлээд гарах ухамсах алга.  Сүүлдээ ч хажуугийн хайс энэ тэр даваад "гатлах" аргаа олсон л доо би. 

Хориотой зүйл дайж явуулах гээд чичрээд дайрчихна, ирсэн хойно эртхэн аваачиж өгсөнгүй гэж араас дарамтална. Үнэ мөнгөгүй тэр холоос аваад ирсэн юмыг эзэд нь ирж авна аа даа. 

Тив улсууд алгасаж аялаад, тасарсан ажлаа нөхөх гэж үүрийн таван жингээс үдшийн бүрий хүртэл ажиллаж, хажуугаар нь ар гэр, үр хүүхэд гээд эзэнгүй үлдсэн хүмүүстээ бас би чинь анхаарал тавьдаг юм байгаа биз дээ? 

Гэх мэтчилэн наад захын соёл, энгийн мэдрэмж (common sense )  байхгүй. За бүр мэдрэмжээ байгээ ерөөсөө би тэрийг УХАМСАРЫН ДОРОЙТОЛ гэж бодож байна.

"Хүүхэддээ вакцин хийлгэсэн гэсэн бичгийн хуурамчаар хийж " болох уу энэ тэр гэсэн зар энэ хавиар бас яваад байгааг харахад нөгөө ухамсарын доройтолтонгууд чинь тэр чигтээ ирчихсэн, ухаарах ч бодолгүй, засрая гэж хичээх ч сэтгэлгүй - монголоо доромжилж бараад амьдралыг нь өөд нь татаж буй гадны улсыг доройтлоороо бузарлаад л явж байх юм даа.

Сэтгэлгээний хомсдол, ухамсарын доройтлоосоо салахыг ядаж хичээдэг ч болоосой. Авна, ашиглана, иднэ, ууна, муулна, биеэ өмөөрнө ... 

Худалч, хуурамч юм бас их байна. Нөгөө угсардаг тавилгатай гэр гээд НААД гэдэг газрын зараад байгаа юм байна аа даа? Бодон байж хүүхэддээ авав. 159600 төгрөг орчмоор. 

Бөглөрөө, таглараанд нь гацахаас айгаад, тэгээд ч ээжтэйгээ өнгөрүүлэх нэг хором ч надад үнэтэй байсан тул утсаар яриад хүргэлтээр авч орхив. Мэдээж зургийг нь хараад дүрслэлийг уншаад чанар муу байж магад ч гэж хардах сэтгэл төрсөнгүй.

Монголд удаан амьдраагүйн бас нэгэн гор. Яахав энд ажил, бизнесээс эхлээд бүх зүйл итгэлцэл дээр явагддаг тул тэр орчиндоо дасчихсаны гай. Хардах, сэрдэх, хүнд эргэлзэх гэдэг юм байхгүй болсон хүн. Миний хохь болсон.

Нөгөө гэрээ ирээд одоо болтол босгох боломжгүй.

Учир нь тал тавилга нь эвдэрхий -чатаар хэлсэн чинь ""сүпер цавуугаар наачихад болно, шинэ тавилга гаргахаар аваарай" 

Хаалга нь бас эвдэрхий - чатаар хэлтэл "таны зурагнаас эвдрээгүй л харагдаж байна даа. Видео явуулая"

Маш, бүр маш муу чанартай юм. Надад үнэндээ дурслэх ч үг олдохгүй юм. Ариун цэврийн цаасны голоор хийсэн манай хүүхдүүдийн гар урлалаас ч хэврэг гээд бод. 

Яаж ийм сөрөг юмаар дүүрэн дуусгах вэ? Сайн сайхан юм зөндөө байлгүй яахав. Хотоос 30 орчим км газах яваад SKY FRIENDS гээд сайхан газар байх. Би монголд очих бүртээ л очдог юм. Яагаад гэвэл хотод ойрхон тэгсэн хэрнээ сайхан байгалийн дунд. Хойшоо харвал өндөр бөгөөд сонин тогтож бүхий уулс, урагшаа тал хязгааргүй үргэлжлэх тэнийсэн сайхан тал. 

Сагсны талбай, уралдааны машин, ширээний теннис, DJ тэй диско талбай, амрах өрөө, иж бүрэн гал тогоо, тохилог ариун цэврийн өрөө гээд бүх насныхан амралтаа зөв өнгөрөөх бололцоотой нь маш их таалагддаг. Энэ жил шинээр 10 хөөрхөн цоохор янзага нэмэгдсэн байна лээ. Өхөөрдмөөр амьтадыг хар даа

Мөн мэргэжлийн өндөр төвшний Солонгос, Монгол нисгэгч нартай хувийн онгоцоор Цонжин Болдог, Тэрэлжийн дээгүүр нисэхэд юутай сайхан гэж санана. Тэр л мөчид Монгол тэнгэрийнхээ ямар цэлмэгийг, сэмжин цагаан үүлс нь дэндүү гоёмсогийг, хөвч сайхан тал нь тансаг ногооныг сэтгэлд шингэж, зүүдэнд иртэл мэдэрдэг дээ. Тэрхүү торгон мэдрэмжээр зүрхээ цэнэглэж аваад дараагийн наадам хүртэл төрсөн нутгийн агаараар амьсгалах хүч чадлыг авдаг. 

Хайртай ээж, ах эгч, дүү нар бол ойлгомжтой. 

Бас нэгэн сайхан нь цөөн боловч чанартай хэдэн найз нар маань миний завгүй хуваарьт тааруулан бүгд өөрийн чухал бүхнээ зохицуулан уулзсан явдал байлаа. Яасан ч мундаг найзуудтай юм би, ямар ч сайхан сэтгэлтэй юм тэд нар минь. 

Бүгдэд нь баярлалаа. 

Аа хамгийн сүүлд нэг хөгжилтэй зүйл хуваалцая. Тээр жил, нэлээн хэдэн жилийн өмнө намайг монголд очиход ажаа, аниа гэж дуудаад гээд бичиж байсан даа?  Гэтэл энэ удаа нэлээн хэдэн хүн надаас "оюутан уу?" гэж асуусан. Би худлаа яриагүй шүү :) 

Дан биеэрээ, бас сэтгэл санааны байдлаас болоод монголд буухаасаа өмнө хэд хоног хоолойгоор юм даваагүйнх жин ч зөндөө хассан байсныг хэлэх үү ... за за ерөөсөө залуухан оюутан охин шиг харагдсан нь үнэн байх оо гээд итгэчихсэн нь дээр ч юм үү? 

Хоргодохын хамт тэмүүллийг бас би мэдэрлээ

Хоргодох бас тэмүүлэхийн хоёр тэс ондоо мэдрэмжийг нэг доор амссан долоодугаар сар байлаа.

365 хоногийн дотор хүний амьдралд ёстой л түмэн зүйлийн үйл явдал тохиолддог аж.

Яг нэг жилийн өмнө гэр бүлээрээ аз баяртайгаар Азийн зүг жолоо залж, төрсөн нутгийнхаа шороон дээр хүртэл хөрвөөгөөд авсан сайхан дурсамжаар дүүрэн аялал байлаа.

Харин энэ жил цаг хугацаатай үхэн хатан өрсөлдсөөр онгоцоноос онгоцонд, далайгаас ууланд, тивээс тив алгасан исэж явна.

Ай даа онгоц хэмээх гайхамшигт унаа түүнийг жолоодох нисгэгчийн алдар бадартугай!  Та наргүйгээр би яахсан билээ ...

Ёстой л нөгөө дээл нь сэмэрч, үс нь цал буурал болсон ээжийдээ хоргодох авч нүд нь бүлтийн, өмөлзөж намайг санах үрдээ тэмүүлэх сэтгэлийг яалтай.

Арай л дэндүү алсад амьдрах хувь тавилангийн хэцүүг анх удаа л ээжийгээ өвдөхөд мэдэрлээ. Нисээд нисээд барагддаггүй яасан ч хол газар вэ? Өмрөөд өмрөөд тогтдоггүй ямар гээч сэтгэл вэ?

За тэгээд нэг л зовсон хүн явна гэж битгий туйлширч ойлгоорой доо. Би зүгээр л энэ сонин – хоргодох бас тэмүүлэх мэдрэмжийг арилж одохоос нь өмнө цааснаа буулгах гэж л мөнгөн хүлгийн нүсэр чимээг үл тоон үсэг цохин сууна.

Юманд бүү ам гарч бай гэж монголчууд ярьдаг. Би хэдэн удаа Хятадаар дамжиж Монгол ниссэнийхээ дараа чухам дахиж хэзээ ч үүгээр дамжин өнгөрөхгүй гэж “хуцаж” байснаа бодохоор уучлал гуймаар. Гэнэтийн явдалд аминд орж намайг аюулгүй зорчуулсан Айр Чайна, МИАТ, Юнайтад Айрлайнд баярлалаа.

Хүний амьдралд маргааш, нөгөөдөр, дараа сар, жилийн дараа юу ч тохиолдож болно. Тийм учраас ингэхгүй, тэр хүнтэй уулзахгүй, энэ газар очихгүй гэж хэзээ ч хэлэхгүй нь дээр юм байна шүү!

Бид настануудаа яаж амьдруулаад байдаг юм бэ? 

Манайхан евро америкийн хүмүүсийг эх эцгээ дэргэдээ байлгаж асардаггүй гэж ирээд л "муулах" дуртай байдаг. Гэтэл бид өөрсдийнхөө өвөө, эмээ, эцэг эхээ хэрхэн асарч өргөдөг вэ? 

Хажуу байлгадаг ч чухам амьдралын чанар чансаа хэр байдаг вэ? 

Өдөржин хоосон гэр сахина эсвэл үр хүүхдэд нь бараа болно. 

Гэтэл өнөөх муулаад байдаг гадаадынхан хэдийгээр гэртээ байлгадаггүй ч ганцааранг нь гансартал байлгахгүй нь сайхан юм даа. 

Хөгшидийн нийтийн байранд хөгжим, дуу хуур, тоглоом наадгай, сувилагч асрагч гээд хэрэгтэй бүхэн нь байх агаад эдгээр нь настай хүмүүст, өвдсөн хүмүүст эмнээс ч илүү чухал зүйлс байдаг. 

Тэр тусмаа монгол настай хүмүүст хобби байхгүй, хоббий байсан ч түүнийгээ хөөж хийх боломжтой хэд билээ? Хамт олон гэж байхгүй, найз нөхөд байлаа ч байнга уулзах нөхцөлгүй гээд яривал их зүйл байна. 

Бид ер нь яаж тэднийгээ асарч хайрладаг улс вэ? Ач тусыг нь л авахаас эргүүлээд тэднийхээ төлөө юу хийдэг хүүхдүүд, ач зээ нар вэ? 

Уг нь тэр авах гээд байгаа ач тус нь нэг их юм биш шүү дээ. Хэдэн үг сайхан солилцож сэтгэлийг нь онгойтол ярилцаад, аяга хоол хамт сууж идэхэд л болчих гээд байгаа юм. Бололцоо чинь байвал их хотын чимээнээс түрхэн холдуулж, агаар салхинд хэдэн минут гаргаад ирвэл бүр болох нь тэр. 

Тэрнээс нэг их мөнгө ороод сүйд болоод байх юм байхгүй. Яахав ээждээ ганц бандааж бариад очвол их л буян болж ирдэг юм гэсэн. 

Эцэг эх, үр хүүхэд, хань ижил, дотно найздаа өгч чадах хамгийн том бэлэг бол чиний цаг байдаг. 

Цаг хугацааг хамт өнгөрүүлсэн нэртэй ч ухаан санаа, бодол чинь хамт биш FB ухаж, утсан дээр дүүжлэгдвэл бас биш. 

Миний  талархалыг хүлээгээгүй нэгэн монгол сувилагчийн тухайд товчхон.

Харваас өндөр настай хүн зүрхний шигдээс болж буй бүх шинж тэмдгээ арай ядан хэлэн хүйтэн хөлс нь тасралтгүй урсан арай хийн амьсгалж байхад ямар ч арга хэмжээ аваагүйгээр зогсохгүй эмч хүн түүнд “наад хүн чинь зүрхний шигдээс болж байх шиг байна, яаралтай тусламжинд хурдан хүргээд өгнө үү?” гэхэд миний ажил биш гээд сууж байсан хүнийг сувилагч гэж нэрлэхэд бэрх. Чам шиг сэтгэлгүй, мэргэжлээ эзэмшээгүй, зүрх сэтгэлгүй хүнээс болж хүн үхэж байна. Чамд хүний амь аврах хэдхэн минут байгааг ойлгох ухамсар байхгүй л дээ. Болдогсон бол чамайг би буудчихмаар байна. Гэвч чам шиг хүмүүсийг хувь тавилан чинь цаанаас нь хэзээ нэгэн цагт хатуу шийтгээд өгөх нь тодорхой.

Түүрүүлсэн бөхөд биш хүний амь аварч буй эмч нараа тэр хэмжээгээр шагнахсан 

Эмнэлгийн бус салбарт амжилт гаргасан одод, тамирчидаа өндөрөөр шагналаа гэж их дуулддаг. 

Харин хүний амь аварч буй хэдэн эмч нараа шүүмжлэхээс өөрөөр хэрхэн урамшуулж, амьдралд нь хэрэгтэйгээр шагнадаг вэ? 

Монголын улс төрч, эрх баригчид, бизнесменүүд нэг зүйлд хөрөнгө оруулбал өөрсөдийнх нь гэр бүлд, хүн ардад хэрэгтэй юм шиг санагдасанаа бас бичихгүй өнгөрч болохгүй санагдлаа.

Хэрэв хэн нэгэн хайртай хүн тань, эсвэл та өөрөө судасны бөглөрөл болоход ( миний ойлгосноор харвалт, зүрхний шигдээс) түүнийг оношилж, судасны бөглөрлийг нээдэг ангиографи машин яг одоогийн байдлаар зөвхөн 3-р эмнэлэгт байдаг юм байна. Тиймээс хэрэв тэнд амжиж л очихгүй бол үхэл алхмын цаана аж. Мэдээж бүхэл бүтэн улс даяар ганцхан аппарат, түүн дээр ажилдаг 1 –3 эмч байдаг гээд бодохоор ямар их ачаалалтай нь илт. Би үнэндээ тэдгээр эмчийг биширсэн. 

Маргааш гэж хойшлуулж байтал сэтгэлийн нар чинь нэг мөсөн жаргачих вий дээ

Завгүй, ажилтай, бололцоогүй, амжихгүй өнөөдөр гэж үнэн худалдаа баригдан бүхнийг хойшлуулж явтал маргаашийн нар мандахтай зэрэг сэтгэлийн нар чинь хэзээ ч дахин мандахгүйгээр нэг мөсөн жаргачихсан байх вий дээ. 

Ижийтэйгээ ойрхон амьдардаг бол нэг цагийг ч хойшлуулалгүйгээр яваад очоорой. Замын бөглөөнд гацсан ч гэсэн яг одоо гараад явбал өнөөдөртөө лав багтаж очно оо. Ижийтэйгээ ойрхон амьдрах хувь заяанд чинь алс холд амьдрах тавилантай бид хэд чинь сэмхэн атаархаж, нулимсаа эдээр хуурах гэж оролддог хөгийн ч амьтад аа.

https://www.youtube.com/watch?v=AiftvjtV9i4&t=185s